AB, POPs uyumuna uymayan ürünleri tahmininizden daha fazla toplatıyor

Makalenin Öne Çıkan Noktaları:

• Avrupa Birliği, bu maddeleri yaygın olarak AB POP'lar Yönetmeliği olarak bilinen (AB) 2019/1021 sayılı Yönetmelik kapsamında düzenlemektedir. Bu mevzuat, dünyanın en tehlikeli kimyasallarının üretimi ve kullanımının ortadan kaldırılması veya sınırlandırılmasını amaçlayan uluslararası bir anlaşma olan Stockholm Sözleşmesi'nin gereklerini uygular.
• POPs Yönetmeliği'nin bu kadar çok geri çağırmaya yol açmasının sebeplerinden biri, AB'nin kısıtlı maddeler için katı yoğunluk eşiklerini uygulamasıdır. Yasal seviyelerin üzerindeki eser miktarlar bile yaptırımları tetikleyebilir. 
• Elektronik ürünler, karmaşık tedarik zincirleri ve alev geciktiriciler ve plastikleştiriciler gibi toksik maddelerin yoğun kullanımı nedeniyle özellikle savunmasızdır. Muhafaza, kablo ve konnektörlerde kullanılan geri dönüştürülmüş plastikler, yıllar önce geri dönüşüm akışlarına giren eski ürünlerden gelen kısıtlı POP'ları istemeden içerebilir.
• Mevzuat gelişmelerinin sürekli izlenmesi çok önemlidir, çünkü POP'larla ilgili kısıtlamalar sık sık değişmektedir. AB POP'lar gibi dinamik düzenlemeleri takip edebilmek için kuruluşların Z2Data gibi uyumluluk yazılımlarının sunduğu görünürlük ve uzmanlıktan yararlanmayı değerlendirmesi gerekir. Z2Data, REACH, RoHS, AB POP'lar, EUDR ve TSCA dâhil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere, 180’den fazla ana küresel düzenlemeyi kapsamaktadır.

Pek çok üretici, distribütör ve ithalatçı için Avrupa Birliği'nde ürün mevzuat uyumluluğu endişeleri çoğunlukla REACH, RoHS gibi düzenlemeler veya CE işareti gereklilikleriyle ilişkilendirilmektedir. Ancak, AB'deki ürün geri çağırmalarının en hafife alınan etkenlerinden biri Kalıcı Organik Kirleticiler (yaygın adıyla “POPs”) Yönetmeliği'dir. Elektronikten tüketici ürünlerine, tekstilden ambalaja kadar birçok sektörde, ürünler kısıtlı POP'lar içerdiği için AB pazarından giderek daha fazla çekiliyor.

POPs mevzuat uyumunu özellikle zorlayıcı kılan faktörlerden biri de geri çağırmaların her zaman bilerek eklenen kimyasallardan kaynaklanmıyor oluşudur. Birçok durumda, bulaşma geri dönüştürülmüş malzemeler, eski formülasyonlar, ithal bileşenler veya yetersiz tedarikçi görünürlüğü yoluyla meydana gelir. Sürekli değişen bir yasal eşik ve AB üye devletlerinin agresif denetimleriyle birleştiğinde, şirketler sık sık öngöremedikleri uyumluluk riskleriyle karşı karşıya kalıyor.

Düzenleyiciler kimyasal kısıtlamaları sıkılaştırmaya ve kontrol altındaki maddeler listesini genişletmeye devam ettikçe, POPs risklerini proaktif şekilde yönetmeyen şirketler ciddi sonuçlarla — geri çağırmalar, ithalat yasakları, itibar kaybı ve önemli finansal zararlar dâhil — karşılaşabilir.

POPs Mevzuat Uyumu Nedir?

POPs mevzuat uyumu, ürünlerde, malzemelerde, atık akışlarında ve üretim süreçlerinde kalıcı organik kirleticilerin sınırlandırılması veya yasaklanmasına yönelik yasal gereklilikler anlamına gelir. Bu maddeler, doğal olarak bozulmadan çevrede son derece uzun süre kalır. Ayrıca, canlı organizmalarda birikir, hava ve su yoluyla, sınırları aşarak yayılabilir ve insan sağlığı ile ekosistemler için ciddi riskler oluşturabilir.

POPs esas olarak sahip oldukları üç önemli özellik nedeniyle endişe kaynağıdır:

• İlk olarak, yüksek derecede kalıcıdırlar; çevresel bozunmaya direnç gösterirler. 
• İkinci olarak, biyobirikim eğilimindedirler; zamanla hayvanlarda ve insanlarda birikirler. 
• Üçüncü olarak, birçoğu toksiktir; kanser, endokrin bozulmaları, üreme zararları, bağışıklık sistemi etkileri ve gelişimsel sorunlarla ilişkilendirilmiştir.

Avrupa Birliği, bu maddeleri yaygın olarak AB POP'lar Yönetmeliği olarak bilinen (AB) 2019/1021 sayılı Yönetmelik kapsamında düzenlemektedir. Bu mevzuat, dünyanın en tehlikeli kimyasallarının üretimi ve kullanımının ortadan kaldırılması veya sınırlandırılmasını amaçlayan Stockholm Sözleşmesi'nin gereklerini uygular.

AB POP'lar Yönetmeliği, ürünlerde ve atıklarda kısıtlı maddeler için yoğunluk limitleri belirler. Ayrıca imha, bertaraf ve atık yönetimiyle ilgili yükümlülükleri tanımlar. Sadece yeni üretilmiş mallara odaklanan bazı mevzuatların aksine, POPs kuralları geri dönüştürülmüş malzemeleri, ithal ürünleri ve atık akışlarını da etkileyebilir.

POPs mevzuat uyumluluğu kapsamında kontrol edilen yaygın maddeler şunlardır (ancak bunlarla sınırlı değildir):

•       Kısa zincirli klorlu parafinler (SCCP'ler)

•       Bazı bromlu alev geciktiriciler

•       Perflorooktan sülfonik asit (PFOS)

•       Polibromlu difenil eterler (PBDE'ler)

•       Heksabromosiklododekan (HBCDD)

AB POP'lar Yönetmeliği kapsamındaki kısıtlı maddeler listesi genişlemeye devam ettikçe, mevzuat uyumluluğu daha geniş çevresel ürün uyumluluğu programlarıyla giderek daha çok iç içe geçecektir.

POPs Neden AB'de Ürün Geri Çağırmalarını Tetikliyor?

POPs'un bu kadar çok geri çağırmaya yol açmasının sebeplerinden biri, AB'nin kısıtlı maddeler için katı yoğunluk eşiklerini uygulaması. Yasal seviyelerin üzerindeki eser miktarlar bile yaptırımları tetikleyebilir. Şirketler, bir maddenin istemeden veya geri dönüştürülmüş malzemede bulunması nedeniyle düzenleyicilerin tolerans göstereceğini varsayabiliyor. Ancak pratikte, AB yetkilileri çoğu zaman kasıtlı ve kasıtsız kimyasal varlığı arasında ayrım yapmıyor. Yani, POPs düzenleyicileri makul inkâr savunularına pek sıcak bakmıyor. Bir ürün eşik değerinin üzerindeyse, büyük olasılıkla geri çağrılır. 

Başka bir önemli konu da, POPs düzenlemelerinin sadece ürün satışlarının ötesine uzanarak atık ve bertaraf yükümlülüklerini de kapsamasıdır. Geri çağrılan bir ürün POPs yoğunluk limitlerini aşıyorsa, yalnızca piyasadan çekilmekle ya da başka bir yerde satılmakla kalmaz. Çoğu durumda, malzemenin tamamen imha edilmesi veya kirleticinin çevreye sızmasını önleyen onaylı yöntemlerle bertaraf edilmesi gerekir. Bu, geri çağırmaların maliyetini ve karmaşıklığını önemli ölçüde artırır.

Tek bir merkezi geri çağırma mevzuatına dayanan bazı düzenleyici sistemlerin aksine, AB'deki uygulama manzarası parçalıdır. Farklı üye devletlerdeki piyasa gözetim otoriteleri, uyumsuz ürünleri farklı şekillerde tespit edebilir; bu da tutarsız denetim stratejileri ve değişken geri çağırma yöntemlerine yol açar. Ürünler gümrükte denetim, laboratuvar testleri, rakip şikâyetleri veya koordineli uygulama girişimleri gibi çeşitli yollarla tespit edilebilir.

AB POP'lar Yönetmeliği, diğer önemli yönetmeliklerle de örtüşür. Bir ürün eşzamanlı olarak REACH kısıtlamalarını, RoHS madde limitlerini ve POPs eşiklerini ihlal edebilir. Örneğin, POPs kuralları kapsamında kısıtlanan alev geciktiriciler aynı zamanda REACH Ek XVII’yi de ihlal edebilir ya da Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyalar (WEEE) yükümlülüklerini karşılayamayabilir.

Bu iç içe geçmiş mevzuat ortamı, şirketlerin POPs uyumluluğunu yalnızca kimyasal bazlı münferit bir sorun olarak ele alamayacağı anlamına gelir. POPs yönetimi, daha geniş kapsamlı uyumluluk yönetimi programlarına entegre edilmelidir.

POPs Geri Çağırmalarının Nedeni

Pek çok şirket, AB düzenleyicilerinin ürünleri POPs kapsamında ne kadar sık geri çağırdığını hafife alıyor. Ancak AB piyasa gözetim veritabanları, POPs ile bağlantılı kısıtlı kimyasallar konusunda sürekli uyarılar yayımlıyor.

Yetkililer, çeşitli POPs kimyasallarını içeren ihlalleri düzenli olarak tespit etmektedir:

• Kablo ve plastik parçalarda kısa zincirli klorlu parafinler (SCCP’ler)
• Oyuncaklar ve tüketici ürünlerinde aşırı ftalatlar
• Elektronik ve tekstilde kısıtlı bromlu alev geciktiriciler. 

Bazı durumlarda, üreticiler güncel olmayan formülasyonlar veya artık mevcut yasal eşikleri karşılamayan eski malzemelere güvendikleri için ürünler geri çağrılmıştır.

Elektronik ürünler, karmaşık tedarik zincirleri ve alev geciktiriciler ile plastikleştiriciler gibi toksik maddelerin yoğun kullanımı nedeniyle özellikle savunmasızdır. Muhafaza, kablo ve konnektörlerde kullanılan geri dönüştürülmüş plastikler, yıllar önce geri dönüşüm akışlarına giren eski ürünlerden gelen kısıtlı POP'ları istemeden içerebilir.

Gıda ile temas eden malzemeler ve ambalajlar da artan mevzuat uyumu riskleri sunar. Geri dönüştürülmüş malzemelerden veya florlu kaplamalardan bulaşma, özellikle düzenleyiciler PFAS maddeleri etrafındaki kontrolleri sıkılaştırırken, potansiyel POPs sorunları yaratabilir.

Giderek artan önemde başka bir uygulama alanı, PFAS kimyasallarını içerir. Her PFAS maddesi şu anda AB POP'lar çerçevesinde düzenlenmese de, düzenleyiciler kısıtlamaları istikrarlı şekilde genişletiyor ve kabul edilebilir limitleri düşürüyor. PFAS sorunlarının yalnızca içme suyu ya da endüstriyel emisyonlarla sınırlı olduğunu düşünen işletmeler, yakın gelecekte ciddi mevzuat uyumsuzluklarını gözden kaçırıyor olabilir. 

Son olarak, AB’nin hızlı uyarı sistemleri ve piyasa gözetim stratejileri, düzenleyicilerin bu ihlalleri üye devletler genelinde tespit etmesini giderek kolaylaştırıyor. Test imkânları geliştikçe yetkililer, kısıtlı maddelerin daha önce hiç mümkün olmayan derecede düşük konsantrasyonlarını dahi saptayabiliyor.

Her PFAS maddesi şu anda AB POP'lar çerçevesinde düzenlenmese de, düzenleyiciler kısıtlamaları istikrarlı şekilde genişletiyor ve kabul edilebilir limitleri düşürüyor.

Yüksek Hacimli Geri Çağırmaları Ne Tetikliyor?

POPs kapsamındaki artan ürün geri çağırmaları yalnızca daha sıkı denetimin sonucu değildir. Küresel tedarik zincirlerinde mevzuat ihlali olasılığını artıran bazı temel etkenler vardır.

Bunlardan en önemlisi, madde limitlerinde ve ekteki güncellemelerde sürekli değişimdir. AB, POPs yoğunluk eşiklerini sık sık revize eder ve yeni bilimsel bulgulardan hareketle kısıtlı maddeler listesini genişletir. Birkaç yıl önce uyumlu olan bir ürün, artık güncel gereksinimleri karşılamayabilir. Bu sürekli değişen yasal sınırlar, şirketlerin güncel kalmasını zorlaştırır ve bazılarını eski eşiklere göre hareket etmeye — yeni sınırlar yürürlüğe girdikten sonra dahi — sevk edebilir. 

Tedarik zinciri bulaşması diğer kritik sorundur. Pek çok şirket, bağımsız doğrulama testleri yapmadan tedarikçi beyanlarına fazlasıyla güveniyor. Üst tedarikçilerde kirli geri dönüştürülmüş malzeme veya eski kimyasal formülasyonların kullanılması halinde, bu uyumsuzluklar tedarik zincirinin birden fazla katmanında saptanmadan ilerleyebilir.

İthal ürünler de ek zorluklar yaratıyor. AB dışındaki üreticiler, sürekli değişen POPs gereksinimlerini tam anlamayabilir ya da iç pazardaki farklı mevzuatlara öncelik verebilir. İthalatçılar çoğunlukla mevzuat uyumsuzluğunu, ürünleri Avrupa pazarına girdikten sonra keşfeder.

Biraz şaşırtıcı şekilde, döngüsel ekonomi girişimleri de POPs mevzuat uyumunun resmini karmaşıklaştırıyor. AB, geri dönüşümü ve sürdürülebilir malzeme tekrar kullanımını güçlü şekilde teşvik etse de, geri dönüştürülmüş malzemeler çoğunlukla güncel kısıtlamalar yürürlüğe girmeden önce üretilen eski ürünlerden kalma kirleticiler barındırır. Bu, sürdürülebilirlik hedefleri ile güncel kimyasal uyumluluk yükümlülükleri arasında denge kurmayı güçleştirir.

Biraz şaşırtıcı şekilde, döngüsel ekonomi girişimleri de POPs mevzuat uyumunun resmini karmaşıklaştırıyor.

Şirketler POPs Uyumluluğu Konusunda Nerede Hata Yapıyor?

Pek çok şirket, yaptırım bildirimi aldıktan sonra şu soruyu soruyor: “AB'de zaten uyumluluk belgelerimiz varken neden ürünümüz geri çağrıldı?”

Hatalı Tedarikçi Beyanları

Çoğu durumda, bu sorunun yanıtı açık ihmalkârlıktan değil, eksik mevzuat uyumu yönetiminden kaynaklanır. Şirketler, verileri kendi testleri veya izleme süreçleriyle doğrulamadan fazlasıyla tedarikçi beyanına güvenir. Tedarikçi sertifikaları önemli olmakla birlikte; bulaşma risklerini, formülasyon değişikliklerini ve geri dönüştürülmüş malzeme içeriğini tamamen yansıtmayabilir.

Kimyasal Test Eksiklikleri

Test eksikliği de sık karşılaşılan bir sorundur. Şirketler, çoğunlukla ürünlerini yalnızca ilk değerlendirme aşamasında test eder ve güncellemeler sonrası malzemeyi yeniden analiz etmeyi ihmal eder. POPs eşiklerinin düzenli aralıklarla değişiyor olması bu boşlukları daha da büyütür ve kalıcı organik kirleticiler (POPs) yönetmeliğine uyumu sürdürmek isteyen firmalar için bu eksiklikler kritik hâle gelir.

Tedarik Zinciri Görünürlüğü Eksikliği

Çok kademeli tedarik zincirlerine görünürlük eksikliği bu sorunları daha da derinleştirir. Tedarikçiler, üretimi alt yüklenicilere bıraktığında veya malzeme ve parçaları üç-dört katman derinlikte şeffaflık olmadan sağladığında; düzenlemeye tabi maddeler, aşağı yöndeki şirketlerin bilgisi olmadan ürünlere girebilir. 

Z2Data ile Mevzuat Uyumluluğu Nasıl Sağlanır ve Geri Çağırmalar Nasıl Önlenir?

POPs kaynaklı geri çağırmaları önlemek için şirketlerin, yalnızca son ürün testine odaklanan tepkisel yaklaşımlar yerine daha proaktif bir mevzuat uyumluluğu stratejisi uygulaması gerekir. Test programlarının risk bazlı ve güncel mevzuat gerekliliklerine uygun olarak düzenli aralıklarla güncellenmesi gereklidir. Şirketlerin ayrıca tedarik zincirlerinin derinliklerine bakarak, yüksek riskli malzemelere öncelik vermesi gerekir. Bunlar arasında:

• Geri dönüştürülmüş plastikler
• Alev geciktiriciler
• Esnek PVC
• Kaplamalar
• Farklı kimyasal düzenlemelere sahip bölgelerden ithal edilen bileşenler

Dokümantasyon yönetimi de aynı derecede önemlidir. İşletmelerin, inceleme veya denetimlerde özen yükümlülüğünü gösterebilecek ayrıntılı malzeme deklarasyonları, tedarikçi sertifikaları, laboratuvar raporları ve izlenebilirlik kayıtlarını muhafaza etmesi gerekir.

Mevzuat gelişmelerinin sürekli izlenmesi çok önemlidir, çünkü POP'larla ilgili kısıtlamalar sık sık değişmektedir. AB POP'lar gibi dinamik düzenlemeleri takip edebilmek için kuruluşların Z2Data gibi mevzuat uyumluluğu yazılımlarının sunduğu görünürlük ve uzmanlıktan yararlanmayı düşünmesi gerekir. Z2Data, REACH, RoHS, AB POP'lar, EUDR ve TSCA dâhil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere 180’den fazla ana küresel düzenlemeyi kapsamaktadır ve bu araç, veri kapsamı ve çerçevelendirilmesi; tedarik zinciri özen yükümlülüğü; mevzuat uyumluluğu risk analizi; raporlar ve deklarasyonlar olmak üzere kanıtlanmış dört aşamalı bir süreç kullanır.

Z2Data ile iş birliği yapan şirketler şunları elde edebilir:

• Tüm mevzuat veri gerekliliklerini kapsamlı şekilde anlama
• Tedarik zinciri özen yükümlülüğünü gerçekleştirmek için uzman ekibe güvenme
• Tüm mevzuat uyumu açıklarını kapsayan tam bir risk analizine katılma
• Tüm mevzuat yükümlülüklerine yönelik rapor ve beyanlar alma

Z2Data'nın mevzuat uyumu hizmetleri hakkında daha fazla bilgi almak için bir ürün uzmanımızla ücretsiz deneme planlayabilirsiniz.