ประเด็นสำคัญของบทความ:
- China RoHS หรือชื่อทางการว่า Administrative Measures for the Restriction of the Use of Hazardous Substances in Electrical and Electronic Products เป็นข้อกำหนดหลักของจีนในการจำกัดการใช้สารอันตรายในผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
- การประกาศใช้ GB 26572-2025 เมื่อปีที่แล้วถือเป็นการอัปเดตสำคัญที่สุดครั้งหนึ่งของ China RoHS นับตั้งแต่เริ่มใช้กฎหมายนี้เกือบ 20 ปีก่อน
- นอกจากเพิ่มหมวดหมู่ใหม่ในแคตตาล็อกสินค้าแล้ว China RoHS ยังขยายรายชื่อสารต้องห้ามเพิ่มเติมอีกด้วย
ผู้ผลิตที่จำหน่ายผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ในจีนกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงสำคัญที่สุดของ China RoHS ในรอบหลายปี การอัปเดตข้อกำหนดล่าสุดนี้ขยายทั้งรายชื่อสินค้าที่อยู่ในขอบเขตและรายชื่อสารที่ถูกจำกัด ทำให้บริษัทจำนวนมากที่เดิมอยู่นอกขอบเขตข้อบังคับอาจมีภาระหน้าที่ตามข้อกำหนดใหม่ในไม่ช้า
สรุปโดยย่อ การอัปเดตปี 2026 ของ China RoHS ประกอบด้วย:
- การแนะนำหมวดหมู่สินค้าใหม่ 23 หมวด
- การขยายหมวดหมู่ที่มีอยู่แล้วอีก 5 หมวด
- การเพิ่มสารพาทาเลต 4 ชนิดในรายชื่อสารต้องห้าม
- การปรับปรุงข้อยกเว้นเดิม
- กำหนดระยะเวลาบังคับใช้แบบเป็นขั้นตอน โดยเริ่มต้นบังคับใช้กับสินค้ากลุ่มใหม่ในวันที่ 1 สิงหาคม 2027
ผู้ผลิตระดับโลกต้องให้ความสำคัญกับการจัดทำข้อมูลวัตถุดิบที่ถูกต้อง เอกสารจากซัพพลายเออร์ และการมองเห็นระดับ BOM (รายการวัสดุ) ของผลิตภัณฑ์สำหรับตลาดจีน
คู่มือนี้อธิบายข้อมูลสำคัญล่าสุดเกี่ยวกับการอัปเดต China RoHS ครบถ้วน พร้อมเส้นเวลา กำหนดเส้นตายการปฏิบัติตาม กำหนดความแตกต่างของข้อกำหนดระหว่าง EU RoHS และ China RoHS และแนวทางที่ผู้ผลิต ซัพพลายเออร์ ผู้นำเข้า ควรดำเนินการเพื่อเสริมสร้างการปฏิบัติตามข้อบังคับในอนาคต
China RoHS คืออะไร
China RoHS คือข้อกำหนดหลักของจีนในการจำกัดการใช้สารอันตรายในผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ชื่ออย่างเป็นทางการคือ Administrative Measures for the Restriction of the Use of Hazardous Substances in Electrical and Electronic Products ซึ่งอยู่ภายใต้การกำกับดูแลร่วมของกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ (MIIT) ของจีนและหน่วยงานรัฐอื่น ๆ
เช่นเดียวกับ RoHS Directive ของสหภาพยุโรป China RoHS มีวัตถุประสงค์เพื่อลดมลพิษสิ่งแวดล้อมและปกป้องสุขภาพมนุษย์ โดยการจำกัดสารอันตรายในอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ (EEE)
ข้อกำหนดฯ มีผลบังคับใช้ครั้งแรกเมื่อปี 2007 และมีการขยายขอบเขตและปรับปรุงอย่างต่อเนื่องในประเด็นต่อไปนี้:
- แคตตาล็อกสินค้า
- รายการสารต้องห้าม
- ข้อกำหนดการติดฉลาก
- กระบวนการประเมินความสอดคล้อง
- มาตรฐานการทดสอบระดับชาติ
แต่ต่างจาก EU RoHS ที่บังคับใช้กับอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์แทบทั้งหมดพร้อมกัน China RoHS ใช้วิธีแคตตาล็อกแบบค่อยเป็นค่อยไป ผลิตภัณฑ์จะต้องปฏิบัติตามข้อจำกัดสารอันตรายอย่างสมบูรณ์เมื่อถูกเพิ่มเข้าในแคตตาล็อกสารอันตราย หมายความว่าองค์กรต้องติดตามอย่างต่อเนื่องว่าสินค้าของตนถูกเพิ่มในแคตตาล็อกภายใต้ข้อบังคับหรือไม่ ไม่ใช่แค่พิสูจน์ว่าตนผลิตสินค้าอิเล็กทรอนิกส์หรือไม่
การอัปเดต China RoHS ปี 2026 มีอะไรเปลี่ยนแปลงบ้าง
การประกาศใช้ GB 26572-2025 เมื่อปีที่แล้ว ถือเป็นหนึ่งในการอัปเดตครั้งสำคัญที่สุดของ China RoHS ตั้งแต่เริ่มใช้ข้อกำหนดฉบับแรกเกือบยี่สิบปีที่ผ่านมา
มีการเปลี่ยนแปลงสำคัญสามด้าน:
ขยายแคตตาล็อกสินค้า
การเปลี่ยนแปลงใหญ่ที่สุดคือการขยายแคตตาล็อก China RoHS โดยเพิ่มหมวดหมู่สินค้าดังนี้:
- หมวดสินค้าไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ใหม่ 23 หมวด
- ขยาย 5 หมวดเดิม
สินค้าในหมวดใหม่รวมถึง:
- อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภค
- เครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน
- อุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศ
- อุปกรณ์สื่อสาร
- อุปกรณ์สมาร์ท
- อิเล็กทรอนิกส์อุตสาหกรรม
- อิเล็กทรอนิกส์ด้านการแพทย์
- อุปกรณ์สวมใส่
สำหรับผู้ผลิตจำนวนมาก สินค้าที่เคยต้องการเพียงการติดฉลากด้านสิ่งแวดล้อม อาจต้องปฏิบัติตามข้อกำหนด China RoHS อย่างเต็มรูปแบบแล้วในขณะนี้
องค์กรควรตรวจสอบการจัดหมวดหมู่ผลิตภัณฑ์อย่างรอบคอบ เพื่อพิจารณาว่าสินค้าใดที่อยู่ในแคตตาล็อกขยายใหม่นี้
รายชื่อสารต้องห้ามใหม่
นอกจากการเพิ่มหมวดหมู่ในแคตตาล็อกสินค้าแล้ว China RoHS ยังขยายรายชื่อสารต้องห้าม เดิมที China RoHS จำกัดการใช้สาร 6 ชนิดที่เป็นพื้นฐานของ EU RoHS Directive เดิม ได้แก่:
- ตะกั่ว (Pb)
- ปรอท (Hg)
- แคดเมียม (Cd)
- โครเมียมหกเหลี่ยม (Cr(VI))
- พอลิบรโมเนตเต็ดไบฟีนิล (PBB)
- พอลิบรโมเนตเต็ดไดฟีนิลอีเทอร์ (PBDE)
แต่ GB 26572-2025 ได้เพิ่มสารพาทาเลต 4 ชนิดข้างล่างนี้ ทำให้รายชื่อสารต้องห้ามเพิ่มจาก 6 เป็น 10 ชนิด เกือบสองเท่า:
- Bis(2-ethylhexyl) phthalate (DEHP)
- Butyl benzyl phthalate (BBP)
- Dibutyl phthalate (DBP)
- Diisobutyl phthalate (DIBP)
ทั้ง 4 รายการนี้เป็นสารพาทาเลตเดียวกับที่ถูกจำกัดใน EU RoHS เพื่อสอดคล้องกันมากขึ้นระหว่างสองข้อบังคับ ดังนั้น ผู้ผลิตจำเป็นต้องจัดให้มีการประกาศของซัพพลายเออร์ และข้อมูลวัตถุดิบที่สามารถตรวจสอบสารเหล่านี้ตลอดห่วงโซ่อุปทาน
ข้อยกเว้นที่ปรับปรุงใหม่
ข้อบังคับใหม่ยังมีการปรับปรุงข้อยกเว้นสำหรับสารต้องห้าม แม้ว่าโดยรวมจะคล้ายกับข้อยกเว้นของ EU RoHS แต่จีนยังคงมีโครงสร้าง ข้อกำหนดการใช้ และกำหนดการใช้งานข้อยกเว้นของตนเอง องค์กรจึงไม่ควรถือว่าข้อยกเว้นที่ผ่านใน EU RoHS จะได้รับการยืนยันโดยอัตโนมัติใน China RoHS ทุกข้อยกเว้นควรตรวจสอบเทียบกับข้อกำหนดจีนเป็นรายกรณี
เส้นตายสำคัญของ China RoHS
มกราคม 2026
ข้อกำหนดที่ปรับปรุงใหม่ได้รับการประกาศผ่าน GB 26572-2025 ซึ่งรวมถึงการขยายแคตตาล็อกสินค้า การอัปเดตรายชื่อสารต้องห้าม และข้อยกเว้นที่ปรับปรุงใหม่
สิงหาคม 2027
เริ่มบังคับใช้ข้อบังคับสำหรับสินค้าที่อยู่ในแคตตาล็อกขยายใหม่ โดยระยะเวลาระหว่างข้อกำหนดใหม่ถึงวันบังคับใช้ในสิงหาคมนี้ ผู้ผลิตมีเวลาประมาณ 18 เดือนในการดำเนินการปฏิบัติตาม ดังนี้:
- ตรวจสอบกลุ่มสินค้าที่ได้รับผลกระทบ
- จัดเก็บข้อมูลซัพพลายเออร์ฉบับปรับปรุง
- ตรวจสอบองค์ประกอบของวัตถุดิบ
- ดำเนินการทดสอบตามข้อกำหนด
- ดำเนินกิจกรรมประเมินความสอดคล้อง
- อัปเดตฉลากและเอกสารประกอบสินค้า
องค์กรที่รอถึงปี 2027 อาจพบปัญหาช่องว่างข้อมูลจากซัพพลายเออร์และคอขวดในการทดสอบ
China RoHS vs. EU RoHS: แตกต่างกันอย่างไร
- ขอบเขตสินค้า: China RoHS ใช้แคตตาล็อกที่ระบุหมวดหมู่สินค้า ในขณะที่ EU RoHS บังคับใช้กับอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์เกือบทั้งหมด
- หน่วยงานที่รับผิดชอบ: China RoHS อยู่ภายใต้การกำกับของ MIIT และหน่วยงานจีนอื่น ๆ ส่วน EU RoHS ดูแลโดย ECHA และคณะกรรมาธิการยุโรป
- มาตรฐาน: China RoHS ใช้มาตรฐานแห่งชาติจีน (มาตรฐาน GB) ขณะที่ EU RoHS ใช้มาตรฐานยุโรปที่สอดคล้องกัน
- การติดฉลาก: China RoHS กำหนดให้มีการติดฉลากสิ่งแวดล้อมเฉพาะของจีน EU RoHS ระบุให้มี CE marking และเอกสารทางเทคนิค
- การประเมินความสอดคล้อง: China RoHS มีแนวทางประเมินที่เฉพาะสำหรับจีน EU RoHS ใช้กระบวนการประเมินแบบยุโรป
- ข้อยกเว้น: ทั้งสองมีกรอบข้อยกเว้นเป็นของตนเอง พร้อมกระบวนการตรวจสอบอิสระ
ถึงแม้ข้อกำหนดสารต้องห้ามจะมีความสอดคล้องกันมากขึ้นระหว่าง EU RoHS กับเวอร์ชันจีน แต่องค์กรไม่ควรถือว่าการปฏิบัติตามข้อบังคับหนึ่งจะเพียงพอในการปฏิบัติตามอีกฉบับโดยอัตโนมัติ
ยังมีความแตกต่างสำคัญระหว่าง 2 ข้อกำหนดนี้ จีนยังคงมีลักษณะเฉพาะของตนเองในด้าน:
- ขอบเขตสินค้า
- เอกสารปฏิบัติตาม
- กฎการติดฉลาก
- มาตรฐานการทดสอบ
- ช่องทางการรับรอง
ผู้ผลิตระดับโลกควรประเมินตลาดแต่ละแห่งและภาระหน้าที่การปฏิบัติตามข้อกำหนดอย่างอิสระต่อกัน
อุตสาหกรรมและสินค้าประเภทใดได้รับผลกระทบบ้าง
แคตตาล็อกที่ขยายของ China RoHS ทำให้กลุ่มอุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบกว้างขึ้นมาก
ตัวอย่างหมวดหมู่สินค้าใหม่:
- เครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน
- อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภค
- คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ IT
- อุปกรณ์เน็ตเวิร์กและโทรคมนาคม
- เซิร์ฟเวอร์และอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล
- อุปกรณ์สวมใส่และสมาร์ท
- อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อุตสาหกรรม
- อุปกรณ์การแพทย์และดูแลสุขภาพ
- สินค้าเครื่องเสียง ภาพ และวิดีโอ
- อุปกรณ์สมาร์ทโฮม
เนื่องจากหลายระบบอิเล็กทรอนิกส์ถูกรวมอยู่ในผลิตภัณฑ์ขนาดใหญ่ ผู้ผลิตควรประเมินชิ้นส่วนย่อย ระบบควบคุม แผงวงจรแสดงผล โมดูลอิเล็กทรอนิกส์ ฯลฯ ที่อาจเข้าข่ายข้อบังคับใหม่ ซัพพลายเออร์ตลอดห่วงโซ่อุปทานอิเล็กทรอนิกส์อาจได้รับคำขอสำหรับ FMD (full material declarations) และการเปิดเผยข้อมูลสารที่อัปเดต ก่อนเตรียมการปฏิบัติตามข้อบังคับ
แนวทางการปฏิบัติตาม China RoHS
ทางเลือกประเมินความสอดคล้อง
ผลิตภัณฑ์ที่อยู่ภายใต้ China RoHS ต้องผ่านการประเมินความสอดคล้องที่ได้รับอนุมัติก่อนเข้าสู่ตลาดจีน
ขึ้นกับหมวดหมู่สินค้า ผู้ผลิตสามารถเลือกใช้วิธีดังต่อไปนี้:
- การรับรองโดยสมัครใจที่ได้รับการอนุมัติ
- เส้นทาง self-declaration (เมื่อได้รับอนุญาต)
- การทดสอบและรับรองโดยบุคคลที่สาม
แต่ละเส้นทางขึ้นอยู่กับหมวดสินค้าและข้อบังคับเฉพาะ
มาตรฐานการทดสอบ
การยืนยันความสอดคล้องมักอ้างอิงตามมาตรฐานแห่งชาติจีน โดยเฉพาะ:
- กลุ่มมาตรฐาน GB/T 39560
- วิธีทดสอบ IEC 62321 (อ้างอิงโดยมาตรฐาน GB)
มาตรฐานเหล่านี้ระบุวิธีการวิเคราะห์ปริมาณสารต้องห้ามในวัสดุที่เป็นเนื้อเดียว ผู้ผลิตควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าห้องทดสอบเข้าใจข้อกำหนดเฉพาะของจีน ไม่ใช่พึ่งพาเฉพาะมาตรฐานเอกสารของยุโรปเพียงอย่างเดียว
ข้อกำหนดการติดฉลากและเครื่องหมายสินค้า
China RoHS กำหนดให้มีการติดฉลากสัญลักษณ์สิ้นสุดการใช้ทางสิ่งแวดล้อม (environmental protection use period) และสัญลักษณ์ที่กำหนดอื่น ๆ บนสินค้า
ขึ้นกับสินค้า ผู้ผลิตอาจต้องจัดเตรียม:
- สัญลักษณ์ระยะเวลาการใช้งานเพื่อสิ่งแวดล้อม
- ตารางเปิดเผยสารอันตราย
- เครื่องหมายระบุสินค้า
- เอกสารที่เกี่ยวข้องกับสินค้า
ควรตรวจสอบบรรจุภัณฑ์ คู่มือสินค้า และฉลาก ให้สอดคล้องกับข้อกำหนดเครื่องหมายของจีนล่าสุด
ภาระผูกพันการเปิดเผยข้อมูลบนแพลตฟอร์มสาธารณะ
ผู้ผลิตอาจมีภาระผูกพันต้องส่งข้อมูลการปฏิบัติตามข้อกำหนดผ่านแพลตฟอร์มการเปิดเผยข้อมูลสาธารณะที่กำหนด ขึ้นอยู่กับแนวทางการประเมินความสอดคล้องที่เกี่ยวข้อง
การจัดเก็บบันทึกการปฏิบัติตามข้อกำหนดของสินค้า การประกาศของซัพพลายเออร์ รายงานจากห้องแล็บ และเอกสารทางเทคนิคอย่างถูกต้อง จะช่วยสนับสนุนการเปิดเผยข้อมูลดังกล่าว พร้อมลด ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติตามข้อกำหนด ระหว่างการตรวจสอบโดยหน่วยงานรัฐ
สำหรับองค์กรที่ต้องการความช่วยเหลือด้านการปฏิบัติตามข้อกำหนด China RoHS แบบครบวงจร เครื่องมือด้าน compliance ของ Z2Data มอบขีดความสามารถที่ครอบคลุม ช่วยให้การปฏิบัติตามข้อบังคับเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพในทุกขั้นตอน
ดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับบริการ compliance ของ Z2Data หรือขอ ทดลองใช้งานฟรี กับผู้เชี่ยวชาญผลิตภัณฑ์ของเรา