Waarom China nog steeds uw grootste supply chain-risico op lange termijn is

Artikelhoogtepunten:

• De schaal van China’s productie-infrastructuur drijft veel van zijn voordelen en creëert een enorm ecosysteem waarvan individuele leveranciers allemaal profiteren. 
• In de loop van twee decennia als de "fabriek van de wereld" is China uitgegroeid tot een uniek landschap voor geavanceerde supply chain-clusters in diverse sectoren. Of het nu gaat om elektronicaclusters in Shenzhen en Dongguan en in Shanghai, Suzhou en Wuxi, of textielclusters in Guangdong en Fujian, Chinese leveranciers kunnen dankzij geografische nabijheid uiterst efficiënte productieprocessen over meerdere productiestadia realiseren.
• Ondanks deze duidelijke productievoordelen worden veel bedrijven voorzichtiger met sourcing uit China. Dit komt doordat het land, hoe moeilijk dat ook te bevatten is, tegenwoordig naar schatting een gelijk aantal supply chain-nadelen kent.

Na het bezoek van de Amerikaanse president Donald Trump aan China in mei 2026, werd een reeks mogelijke wijzigingen in de handelsrelatie tussen de VS en China aangekondigd. Hoewel veel details rond deze diplomatieke ontwikkelingen nog gecommuniceerd en geformaliseerd moeten worden, lijken ze alles te omvatten: van zeldzame aardematerialen tot AI-exportcontroles en tariefverlagingen. 

Toch heeft niets uit het recente diplomatieke bezoek van president Trump aan China de status van het land als grote bedreiging voor wereldwijde supply chains wezenlijk veranderd. En nu geopolitieke risico's vanuit het land zich verder uitbreiden, ook buiten de VS en richting productiecentra in Europa en Zuidoost-Azië, is het de moeite waard de huidige status te evalueren. Ondanks de talloze supply chain-risico’s blijft men wereldwijd China gebruiken als productiehub. Laten wij nagaan hoe China’s risicoprofiel zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. 

China behoudt productievoordeel in 2026

China is de eerste of tweede grootste economie ter wereld, afhankelijk van de meetmethode. Ongeacht de plaatsing is China’s positie als wereldwijde productie-grootmacht nauwelijks te betwisten. Naast de bekende kostenvoordelen, of de “China price”, waar buitenlandse leveranciers moeilijk mee kunnen concurreren, staan Chinese fabrikanten bekend om hun constante werksnelheid en consistente output. De schaalgrootte van China’s productie-infrastructuur drijft veel van de voordelen aan, en creëert een ecosysteem waarvan alle leveranciers profiteren. Hieronder lichten wij enkele van de opvallende voordelen toe die China wereldwijd als productiekern aan OEM’s (original equipment manufacturers) blijft bieden. 

Productiesnelheid

Dankzij de omvang van de binnenlandse economie en decennia groei ten behoeve van de rest van de wereld zijn Chinese producenten zeer bedreven geraakt in het optimaliseren van productielijnen voor een maximale output. Veel bedrijven profiteren van snellere feedbackloops, rappe productiteraties en efficiënte productintroducties die Chinese leveranciers mogelijk maken. 

De productiesnelheid wordt verder gedreven door schaalvoordelen die China de afgelopen decennia heeft gerealiseerd, waar later in dit artikel op wordt ingegaan. Een voorbeeld van deze onvoorstelbare snelheid is de elektrischevoertuigen (EV)-industrie. Bedrijven als Xiaomi produceren één EV per 76 seconden—een mate van efficiëntie en productiviteit die vrijwel nergens elders ter wereld wordt geëvenaard. 

Maar Chinese fabrikanten zijn ook sneller bij grote, complexe projecten die ontwerp, engineering en innovatie verggen: zo kunnen Chinese autofabrikanten nieuwe automodellen in slechts 18 maanden ontwikkelen—tegen drie tot vijf jaar bij gevestigde autofabrikanten in andere landen.

Supply chain-clusters

In twee decennia als “de fabriek van de wereld” ontstond in China een uniek landschap van geavanceerde supply chain-clusters in diverse sectoren. Elektronicaclusters in Shenzhen en Dongguan en in Shanghai, Suzhou en Wuxi, of textielclusters in Guangdong en Fujian stellen leveranciers in staat om door geografische nabijheid uiterst efficiënte productieprocessen over meerdere stadia te realiseren.

Zijn supply chains over de wereld verspreid, dan moeten leveranciers vaak weken wachten op materialen van sub-tier-leveranciers en winningbedrijven. Bedrijven in deze Chinese clusters kunnen echter snel materialen integreren van sub-tier-leveranciers uit de regio, en eindproducten in enkele dagen opleveren. Ook kunnen zij sneller prototypes realiseren, wat snelle productontwikkeling ondersteunt.

Deze productieclusters besparen klanten niet zelden dagen en soms zelfs weken productietijd, verkorten levertijden en brengen producten sneller naar magazijn en winkel.

Deze productieclusters besparen klanten niet zelden dagen en soms zelfs weken productietijd, verkorten levertijden en brengen producten sneller naar magazijn en winkel.

Schaalvoordelen

Chinese leveranciers profiteren ook van schaalvoordelen ten opzichte van internationale concurrenten. Doordat voor de omvangrijke Chinese thuismarkt al grote volumes worden geproduceerd, hebben veel bedrijven de infrastructuur en expertise om zeer efficiënt hoge volumes onderdelen en producten te produceren—met als resultaat betere kwaliteitscontrole en lagere kosten. 

Ter illustratie verzonden Chinese bedrijven circa 71 miljoen smartphones in het eerste kwartaal van 2025, terwijl Amerikaanse bedrijven gedurende heel 2025 aan 120 miljoen stuks kwamen. China’s fabrieken, clusters en productie-ecosystemen zijn gewend aan volumes waar nauwelijks een ander land zich aan kan meten. 

Nog een treffend voorbeeld van Chinese productvolumes is de bierindustrie. Ondanks dat Snow Beer en Tsingtao Beer vrijwel uitsluitend in China worden verkocht, zijn zij qua volume de grootste biermerken ter wereld. Of het nu auto’s, smartphones of bier betreft: China’s schaalvoordelen bieden OEM’s een snelheid, efficiëntie en kosteneffectiviteit die elders zeldzaam zijn.

Maar de risico’s van sourcing uit China nemen toe 

Ondanks deze duidelijke productievoordelen worden bedrijven wereldwijd voorzichtiger met sourcing uit China. Dit komt doordat het land, hoe moeilijk dat ook te bevatten is, tegenwoordig naar schatting een gelijk aantal supply chain-nadelen kent. China’s risicoprofiel is de afgelopen twintig jaar sterk geëvolueerd. Barrières zoals taal- en cultuurverschillen zijn grotendeels verdwenen. Risico’s als buitenlandse investeringen, inefficiënte logistiek en hoge invoertarieven zijn grotendeels opgelost of sterk verbeterd. 

Maar waar deze oude risico’s de laatste jaren minder verstorend werken, zijn er diverse nieuwe bedreigingen bijgekomen. Sommige van deze nieuwe risico’s zijn gecompliceerder en gevaarlijker dan de vorige generatie, en rechtvaardigen grote voorzichtigheid bij iedere organisatie die Chinese leveranciers of locaties in de supply chain wil opnemen.

Onvoorspelbare geopolitiek

Hoewel niet op elke regio even direct van toepassing, betekent het snel veranderende en vaak onvoorspelbare karakter van China’s geopolitieke situatie dat de realiteit rond sourcing uit China van de ene op de andere dag kan veranderen. Geopolitieke risico’s uit China manifesteren zich veelal als hoge invoertarieven, exportbeperkingen, supply chain-verstoringen en reputatierisico’s. 

Daarnaast domineren spanningen tussen China en de VS vaak het nieuws, maar hebben ook tal van kleinere landen hun eigen spanningen met China—conflicten die supply chain-verstoringen kunnen veroorzaken. Zo kan het voortdurende territoriale conflict met de Filipijnen uiteindelijk handelstromen raken als het escaleert. Gezien de diepe supply chain-koppeling tussen China en de Filipijnen, zou dit wereldwijd in productieketens kunnen doorwerken, met verstoringen voor bedrijven die inkopen bij China of haar maritieme zuiderbuur.

Geopolitieke risico’s verbonden aan China zijn deels te mitigeren via goede multisourcing-strategieën en door goed gedocumenteerde contracten met duidelijke verantwoordelijkheidsafspraken voor crisissituaties. Maar uiteindelijk moet elke organisatie zélf de impact van geopolitieke risico’s rond Chinese leveranciers beoordelen—ongeacht sector of productgroep.

Mineralenrisico’s

Sinds de nadagen van de COVID-19-pandemie heeft China zijn aanpak van kritieke mineralen en zeldzame aardmetalen (rare earth elements, REE) uit eigen land sterk veranderd. 

Aanvankelijk werden exportbeperkingen ingevoerd voor antimoon, gallium en germanium, maar deze zijn inmiddels uitgebreid naar de meeste zeldzame aardmineralen, en producten die deze mineralen bevatten. Hoewel de strengste exportbeperkingen zijn opgeschort dankzij een handelsakkoord met de VS, blijven vele supply chains kwetsbaar. Vanaf 2024 rapporteren bedrijven verstoringen door de door China opgelegde exportcontroles. 

In tegenstelling tot productie zijn er nauwelijks alternatieven voor bedrijven die kritieke mineralen en REE’s uit China moeten halen: het land controleert tot 99% van de winning en/of verwerking voor sommige mineralen. Om het bijbehorende risico te reduceren zoeken sommige organisaties naar manieren om nieuwe, alternatieve producten te ontwerpen die niet afhankelijk zijn van China’s mineralen. Maar dit is een langdurige en complexe opgave die grondig experimenteren en herontwerpen vereist. Ondertussen zijn talloze wereldwijde supply chains nog altijd afhankelijk van China voor grondstoffen en dus extra kwetsbaar voor exportbeperkingen als geopolitiek pressiemiddel. 

Om het risico van sourcing van deze materialen uit China te minimaliseren, onderzoeken sommige organisaties alternatieve productontwerpen die niet afhankelijk zijn van mineralen en zeldzame aardmetalen. Het is echter een langdurig traject, waarin uitgebreid getest en herontworpen moet worden.

Kostenstijgingen

China had jarenlang de reputatie van goedkoop productieland, maar de productiekosten zijn er in twintig jaar fors gestegen. Dit dwingt bedrijven in sectoren als kleding, schoenen, speelgoed en meubels om de productie te verplaatsen naar goedkopere landen. 

Bovendien hebben Chinese producenten geen andere keuze dan de hogere grondstofkosten door te berekenen aan hun wereldwijde klanten. En de arbeidskosten in China zijn de afgelopen 25 jaar verdrievoudigd. Fabriekkosten bij buurlanden zijn voor veel arbeidsintensieve, margelage sectoren inmiddels soms de helft van de Chinese tarieven. Dit prijsverschil is een relevante trend—vooral omdat veel Chinese bedrijven zélf fabrieken opzetten in deze andere landen. 

Uiteindelijk is China als productieland niet meer het goedkope alternatief dat het was aan het begin van het globaliseringstijdperk in de jaren negentig en begin 2000. 

Analyseer al uw Chinese leveranciers met SCRM-tool Z2Data

Voor organisaties die de risico’s van gebruik van China als productielocatie of grondstofleverancier willen beoordelen, is monitoring van het totale risicoprofiel van leveranciers cruciaal. Het Supply chain risk management-platform (SCRM) van Z2Data biedt een tool die actiegerichte inzichten levert voor fabrikanten en hun productie-ecosysteem. Of het nu gaat om het identificeren van risicovolle sub-tier-leveranciers diep in uw supply chain, het monitoren van leveranciers op financiële waarschuwingen of het ontvangen van real-time meldingen over gebeurtenissen die belangrijke productielocaties raken, Z2Data verschaft u een 360-gradenoverzicht van alle bedreigingen die uw toeleveringsketen kunnen beïnvloeden. 

Z2Data’s supplier risk-tool bevat een geopolitieke risicoscore die aangeeft in welke mate uw organisatie blootgesteld is aan productiesites en leveranciers in China. Dit datapunt kan gecombineerd worden met andere Z2Data-intelligence én uw eigen leveranciersgegevens—zoals tijdige levering, kwaliteit en andere KPI’s—voor een eigen risicoscore. Leveranciersbeheer is vaak tijdrovend en laat weinig ruimte voor diepgaande risicoanalyse. Door de analyse over te laten aan Z2Data en zo te profiteren van hun database en expertise, kunnen bedrijven zich richten op de grootste risico’s in hun supply chain, in de wetenschap dat Z2Data u direct waarschuwt bij kritieke incidenten. 

Wilt u meer weten over risk intelligence voor leveranciers van Z2Data? Plan dan een gratis proefperiode met één van onze productspecialisten.