Nguồn cung chip Đài Loan đóng vai trò then chốt trong căng thẳng Mỹ - Trung

Tình hình căng thẳng tại và quanh Đài Loan đang leo thang khi Mỹ và Trung Quốc đối đầu về chủ quyền của hòn đảo. Nguồn cung chip có đang đối mặt với nguy cơ lớn hơn?

Nguồn cung chip Đài Loan đóng vai trò then chốt trong căng thẳng Mỹ - Trung

Cùng nhìn vào trò chơi đổ lỗi. Một quan chức chỉ tay về phía đối phương, người còn lại đáp trả quyết liệt với ngón tay trỏ giơ thẳng.

Làn sóng căng thẳng mới đây về vấn đề Đài Loan giữa Mỹ và Trung Quốc bắt đầu từ tháng 10/2020, khi xuất hiện thông tin về các tên lửa vừa được triển khai ở Trung Quốc như một hành động chuẩn bị cho việc tấn công Đài Loan.

Đài Loan đã đáp trả bằng cách siết chặt kiểm soát các khoản đầu tư từ Trung Quốc. Động thái này xuất phát từ lo ngại về an ninh quốc gia và đi theo bước của Mỹ cùng Nhật Bản. Kể từ tháng 12, Trung Quốc và Mỹ liên tục có những động thái ngầm đe dọa trong "cuộc chiến thụ động" xoay quanh chủ quyền của Đài Loan.

Bắc Kinh cho rằng Đài Loan là một tỉnh ly khai. Đài Loan tự coi mình là một quốc gia dân chủ, có chủ quyền. Mỹ cùng nhiều quốc gia dân chủ khác đứng về phía Đài Loan nhằm thúc đẩy dân chủ toàn cầu.

Song, tất cả những màn phô trương sức mạnh quân sự xoay quanh Đài Loan lại làm lộ rõ sự phụ thuộc của cả Mỹ và Trung Quốc vào các vi mạch tính toán tiên tiến đến từ Đài Loan.

Đài Loan — trung tâm nguồn cung vi mạch

Ủy ban An ninh Quốc gia về Trí tuệ nhân tạo của Mỹ kiến nghị cần hạn chế khả năng sản xuất vi mạch của Trung Quốc, đồng thời cảnh báo sự phụ thuộc "nguy hiểm" vào nguồn cung vi mạch từ Đài Loan.

Taiwan Chip Supplies

Nhu cầu đối với bán dẫn tiên tiến và các linh kiện tiên tiến khác dự báo sẽ tăng trưởng hằng năm. Theo semi.org, thị trường bán dẫn toàn cầu sẽ gần như tăng gấp đôi từ 2020 đến 2025.

Thị trường bán dẫn và cảm biến cho thiết bị IoT (tỷ USD), 2015–2025

Khi căng thẳng xoay quanh Đài Loan tiếp tục gia tăng giữa Trung Quốc, Mỹ, cũng như các quốc gia Thái Bình Dương khác như Nhật Bản, Việt Nam và Philippines, các vi mạch được sản xuất tại Đài Loan càng trở thành "hàng hóa" giá trị hơn bao giờ hết. Đừng quên ngành điện tử và ô tô toàn cầu đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt bán dẫn nghiêm trọng.

Mỹ đặt mục tiêu giành lại vị thế dẫn đầu trong sản xuất bán dẫn

TSMC của Đài Loan kết hợp cùng Samsung Electronics của Hàn Quốc đang kiểm soát hơn 70% thị trường sản xuất bán dẫn toàn cầu. Theo TrendForce, TSMC chiếm 55% thị phần foundry.

Tình trạng khan hiếm hiện tại cùng căng thẳng với Trung Quốc đã thôi thúc các nhà hoạch định chính sách Mỹ đặt mục tiêu khôi phục vị trí dẫn đầu trong ngành bán dẫn.

Nói dễ hơn làm.

Sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Biden là một bước đi, nhưng không thể giải quyết ngay lập tức. Mỹ đã nhận ra sự phụ thuộc vào Trung Quốc và xác lập mục tiêu quốc gia tự chủ sản xuất bán dẫn. Tất cả những điều này được thúc đẩy bởi tình trạng thiếu hụt hiện tại cùng "cuộc chiến công nghệ" với Trung Quốc. Ngoài ra, các đe dọa từ Trung Quốc đối với Đài Loan tiếp tục nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm bớt phụ thuộc vào sản xuất bán dẫn ở Đài Loan.

Bởi nếu xảy ra xâm lược Đài Loan, nguồn cung bán dẫn toàn cầu có thể lập tức bị tê liệt. Nếu Trung Quốc đủ tự tin vào năng lực cung ứng bán dẫn của mình, họ có thể làm tê liệt ngành sản xuất bán dẫn của Đài Loan thông qua xung đột quân sự.

Mỹ nhận thức được nguy cơ này và đã kêu gọi Intel, tập đoàn dự kiến đầu tư 20 tỷ USD xây hai nhà máy vi mạch mới — hoạt động như các foundry sản xuất vi mạch tiên tiến. Theo chính quyền Mỹ, chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ đứng trước rủi ro lớn nếu tiếp tục phụ thuộc vào những khu vực nhạy cảm về địa chính trị như Đài Loan cho các linh kiện thiết yếu.

Kế hoạch của Mỹ là gì?

Mở rộng công suất sản xuất trong nước và tạo ra việc làm kỹ sư với thu nhập cao. Mỹ đặt mục tiêu hiện thực hóa điều này thông qua việc thiết lập liên minh với các quốc gia khác, như Nhật Bản, nhằm hợp tác chuỗi cung ứng linh kiện trọng yếu. Mục tiêu các liên minh này là xây dựng hệ thống sản xuất tại các khu vực ổn định.

Trong ngắn hạn, sự phụ thuộc toàn cầu vào nguồn cung vi mạch từ Đài Loan vẫn đang là lợi thế của Trung Quốc.