PFAS Nedir, Hangi Komponentlerde Kullanılır ve Mevzuatları Nelerdir, Öğrenin
PFAS, per- ve polifloroalkil maddeler anlamına gelir. Bu maddeler, 10.000'den fazla yüksek oranda florlanmış bileşiği kapsayan büyük bir kimyasal aileyi oluşturur. Bütün bu kimyasalları birleştiren ortak özellik, karbon atomlarının flor atomlarına bağlanmış olmasıdır. Mevcut binlerce PFAS bulunmakla birlikte, tarihsel olarak en yaygın kullanılanları perflorooktanoik asit (PFOA) ve perflorooktan sülfonat (PFOS) bileşikleridir. Karbon-flor bağı PFAS'ı hem ısıl hem de kimyasal olarak son derece kararlı kılar — yani bu maddeler yüksek sıcaklıklara dayanıklı olup, bozulmaları uzun sürer. Ayrıca suyu, yağı ve lekeleri itmede son derece etkilidirler.
İlk PFAS bileşiği, DuPont tarafından yüksek dayanımlı, yapışmaz, ısıya dayanıklı reçine olarak bilinen Teflon veya Politetrafloroetilen (PTFE) şeklinde dünyaya tanıtıldı. Kamuoyuna sunulmasını takip eden otuz yıl boyunca, şirketler PFAS'ı ayakkabılardan giyime, dış mekân ekipmanından gıda ambalajlarına, kozmetikten daha birçok ürün ve uygulamaya dâhil etti. Bugün bu benzersiz ve avantajlı özellikler, su geçirmez montlardan yapışmaz tavalara, güneş kremlerinden çeşitli elektroniklerdeki kaplamalara kadar birçok üründe kendine yer bulmaktadır.
PFAS kimyasalları, özellikle perflorooktanoik asit (PFOA), perflorooktan sülfonik asit (PFOS), politetrafloroetilen (PTFE) ve perflorobütan sülfonik asit (PFBS), elektronik üretiminde çeşitli ürünlerde yer alır:
Z2Data'nın komponent veritabanında yapılan bir incelemede PFAS içeren 40.000'den fazla parça tespit edildi. Bu parçalar ürün tipine göre gruplanınca, 281 elektronik ürünün PFAS'tan etkilendiği görüldü. Bu ürünler arasında, 14.000'den fazla kapasitör PFAS içeriyor (toplam parçaların yaklaşık %36'sı). Konnektör ve kablolar da her biri binlerce parça ile onu takip ediyor. Osilatörler ve RF ürünlerinde de 1.000'den fazla PFAS içeren parça tespit edildi. Bunlar ilk 5 kategori olmakla birlikte, toplamda 270'ten fazla kategori de PFAS'tan etkilenmiş durumda.
PFAS İçeren Başlıca Elektronik Komponent Kategorileri
Özellikleri onları üreticiler için ideal kılsa da, aynı nitelikler PFAS'ı çevre ve genel insan sağlığı için büyüyen bir tehdit haline getiriyor. PFAS maruziyetinin olumsuz insan sağlığına etkilerine ilişkin tüm araştırmaların başlangıç noktası C8 Sağlık Projesi’dir. C8 Projesi, Batı Virginia’daki DuPont Washington Works kimya tesisinin yakınında yaşayan yaklaşık 70.000 kişinin katılımıyla, şirketin bölgedeki su kaynaklarını kirletmesi üzerine açılan toplu dava sonrası başlatılan bir yıllık epidemiyolojik çalışmadır. Sonuçlar son derece ürkütücüdür. Öncelikle, katılımcıların kanındaki PFAS seviyeleri, daha önce incelenen herhangi bir popülasyondan beş kat daha yüksekti. Ayrıca, PFAS maruziyeti ile altı farklı hastalık arasında olası bağlar tespit edildi; bunlar arasında tiroid hastalığı, testis ve böbrek kanseri, hamileliğe bağlı hipertansiyon da bulunuyor.
Sonsuz kimyasalların yaban hayatına etkilerine yönelik araştırmalar henüz kapsamlı veya kesin değil. Buna rağmen, yapılan çalışmalar bu kimyasalların dünya genelinde 330'dan fazla türde — büyük-küçük memeliler, kuşlar, balıklar ve sürüngenlerde — bulunduğunu ortaya koydu. Özellikle, PFAS maruziyetinin şişe burunlu yunusların ve deniz samurlarının bağışıklık sistemlerini, kutup ayılarının ise beyin, üreme sistemi ve hormonlarını etkilediğine dair kanıt var. En yüksek PFAS konsantrasyonları kimyasal tesisler ve atık su arıtma merkezlerinin yakınındaki su yollarında bulunsa da, olağanüstü dayanıklılığı ve hareket kabiliyeti PFAS’ın dünyanın en uzak noktalarına kadar yayılmasına yol açmıştır.
Uluslararası düzeyde geçerli olan güncel PFAS (per- ve polifloroalkil maddeler) düzenlemeleri Stockholm Sözleşmesi'nde yer almaktadır. 2001 yılında kalıcı organik kirleticilerin (POPs) insan sağlığına zararlı etkilerini düzenlemek amacıyla geliştirilen bu uluslararası anlaşma, başlangıçta 12 POP'a odaklanmış olup, günümüzde perflorooktanoik asit (PFOA) ve perflorohekzan sülfonik asit (PFHxS) dahil olmak üzere 30'dan fazla maddeyi kapsamaktadır. 2023 yılında Almanya, Danimarka, Hollanda, İsveç ve Norveç, Avrupa Kimyasallar Ajansı'na (ECHA) PFAS'ın REACH'e eklenmesi için resmi bir teklif sundu. Bu teklif kabul edilirse, Haziran 2007'de yürürlüğe girmesinden bu yana REACH'te gerçekleştirilen en kapsamlı değişikliklerden biri olacak ve potansiyel olarak tüm PFAS kullanımı yasaklanabilecektir; bir başka deyişle, 10.000'den fazla farklı maddeyi kapsayacaktır.
Ekim 2021'de EPA, PFAS'a ilişkin çok yönlü ve tüm kurumu kapsayan Stratejik Yol Haritası'nı açıkladı. Bu yol haritası, PFAS'a maruziyet ve toksisite araştırmaları, PFAS'ın çevreye salınımının sınırlandırılması ve mevcut kirlenmenin temizlenmesi gibi talimatları içermektedir. 11 Ekim 2023 tarihinde EPA, Zehirli Maddelerin Kontrolü Yasası'nın (TSCA) 8(a)(7) bölümü uyarınca «Perfluoroalkil ve Polifloroalkil Maddeler ile İlgili Raporlama ve Kayıt Tutma Gereklilikleri» başlıklı nihai kuralı yayımladı. Yeni kurala göre, biri yaklaşık 1.400 PFAS bileşiğinden olan tüm işletmeler – üretici ve ithalatçılar dahil – EPA'ya PFAS kullanımına ilişkin ayrıntılı bir rapor sunmak zorundadır.
Elektronikte Potansiyel Olarak Yasaklanacak PFAS Bileşikleri
| Bileşik | Tam Adı | Elektronikte Kullanım Alanları |
|---|---|---|
| PFOA | Perflorooktanoik asit | Kablolar ve bilgisayar parçaları |
| PFOS | Perflorooktan sülfonat | Kablolar ve bilgisayar parçaları |
| PTFE | Politetrafloroetilen | Elektrik yalıtımı, tıbbi cihazlar, havacılık, conta ve keçeler, tekstil kaplamaları |
| PFBS | Perflorobütan sülfonik asit | Yüzey aktif madde, emülsifiye edici, havacılık |
EPA, şirketlerin 1 Ocak 2011'den 31 Aralık 2022'ye kadar olan PFAS kullanımlarını geriye dönük olarak raporlamasını zorunlu kılmaktadır. Yeni TSCA düzenlemelerini uygularken ajans, üç moleküler yapıyı kapsayan yapısal bir PFAS tanımı kullanmaktadır. Ocak 2011 ile Aralık 2022 arasında PFAS veya PFAS içeren ürünleri ithal eden ya da üreten herhangi bir işletme bunu raporlamalıdır.
Eyalet düzeyinde PFAS düzenlemeleri sürekli değişmektedir. Birçok eyaletin düzenleyici girişimleri, federal hükümetin önerdiğinden daha sıkıdır. Toplamda yirmi beş eyalet PFAS kullanımını kısıtlayan yasalar kabul etmiş, dokuz ek eyalet ise yeni yasa teklifleri hazırlamıştır.
| Eyalet | Yasa / Tasarı | Temel Gereklilikler |
|---|---|---|
| Maine | LD 1503 | Halı/halıfleks/kumaş için 1 Ocak 2023'te yürürlüğe girdi; 1 Ocak 2025 CAS raporlama; 1 Ocak 2030'da tam yasak |
| Minnesota | Amara Yasası | 11 ürün kategorisi için 1 Ocak 2025'te yasak; kasıtlı olarak eklenen PFAS için 1 Ocak 2032'de tamamen yasak |
| Illinois | Senate Bill 2705 | 2032'ye kadar tam yasak |
| Kentucky | HB 116 | Bildirim gereklilikleri |
| California | Proposition 65 | Etiketleme gereklilikleri |
| Tennessee | Beklemede | 2025 gibi erken bir tarihte tam yasak için yasa tasarısı inceleniyor |
PFAS ile ilişkili ciddi tehlikelere işaret eden çok sayıda kanıt göz önüne alındığında, birçok şirket sonsuz kimyasallar konusunda daha sıkı ve sorumlu bir tutum sergilemeye başladı. 2020 yılında toksik kimyasallardan daha güvenli alternatiflere geçişi destekleyen bir sivil toplum kuruluşu olan ChemSec, kurumsal bir PFAS hareketi başlattı. Bugüne kadar H&M, Lacoste, New Balance ve Ralph Lauren dahil 50'den fazla şirket bu inisiyatife katıldı. Belki de daha dikkat çekici olanı, 3M'nin PFAS üretimini aşamalı olarak durduracağını ve 2025 yılı sonuna kadar ürün portföyünde PFAS kullanımını sonlandırmak üzere çalışacağını açıklamış olmasıdır.
PFAS'ı tedarik zincirinde takip etmek günümüzde iki temel nedenle zordur: (1) Hiçbir PFAS düzenlemesi PFAS'ı aynı şekilde tanımlamaz; yani her düzenleyici kurumun kapsadığı alan tam olarak net değildir; ve (2) Düzenlemeler hâlâ kesinleştirildiği için, birçok üreticinin müşterileriyle paylaşabileceği gerekli Uyumluluk Sertifikaları (CoC) henüz mevcut değildir. Z2Data'nın yazılım çözümü, şirketlerin ürünlerinin tasarım, tedarik zinciri ve sürdürülebilirliğini etkin bir şekilde yönetmesini sağlar. Sektördeki en kapsamlı komponent veritabanı üzerine kurulan Z2Data'nın çözümü, ekiplerin REACH ve RoHS gibi mevcut düzenlemelere ve PFAS ile ilgili yeni düzenlemelere uyum sağlaması için ihtiyaç duyulan kritik verileri sunar. Z2Data, veritabanında bulunan komponentlerin yaklaşık %70'inin tam malzeme açıklamalarına sahiptir.
Şirketler, Z2Data'yı yalnızca parçalara ait Uyumluluk Sertifikalarını (CoC) temin etmek için değil, aynı zamanda bu komponentlerin Tam Malzeme Açıklamaları'ndan (FMD) yararlanarak mevzuat uyumluluğunu belirlemek için de kullanabilir. Z2Data, ekiplerin malzeme listesinin (BOM) mevzuat uyumunu anında görmesini sağlar; bu, milyarlarca veri noktası ve kaynak dokümantasyon ile desteklenmektedir. Z2Data ile ekipler hangi komponentlerin uyumlu olduğunu, hangilerinin olmadığını ve öncelikle hangilerine odaklanılması gerektiğini kolayca görebilir; böylece uyumluluk süreçlerinde zaman ve emek tasarrufu sağlar.
Kullanıcılar, BOM'unu doğrudan Z2Data platformuna yükler
BOM'daki komponentler Z2Data'daki uyumluluk dokümantasyonuyla eşleştirilir
Uyumlu, uyumsuz veya dikkat gerektiren komponentleri anında görüntüleyin
Kendi belgelerinizi yükleyin veya tedarikçilerle iletişime geçmek için Z2Data ile koordineli olarak çalışın
PFAS'ı, RoHS, REACH ve diğer tüm mevzuatlarla birlikte, ürünlerinizdeki parçalar için tam malzeme açıklamaları ile tüm malzeme listeniz (BOM) genelinde takip edin.
Get a Demo
