Artikelhoogtepunten:
- EOL staat voor "end-of-life". Zoals de naam al aangeeft, is EOL synoniem aan veroudering en betekent het dat de fabrikant een component permanent heeft beëindigd of dit proces momenteel doorloopt.
- Het acroniem NRND staat voor "not recommended for new design". Wanneer een fabrikant een component als NRND bestempelt, is dat doorgaans een teken dat de verkoop van het component afneemt en dat men overweegt het component in de nabije toekomst uit te faseren.
- In tegenstelling tot de andere statussen in dit artikel, is allocatie geen teken dat een component richting veroudering gaat — het geeft vaak juist het tegenovergestelde aan. Allocatie betekent dat de vraag naar een specifiek component het aanbod overstijgt en de fabrikant bijzondere maatregelen moet nemen om dit verschil op te vangen.
Elektronische componenten hebben een duidelijke levenscyclus, eentje die de afgelopen halve eeuw stevig is verankerd. Die cyclus begint met introductie, gaat over in groei en volwassenheid, en loopt via verzadiging uiteindelijk naar de fase van achteruitgang. De laatste fase, achteruitgang, eindigt in veroudering/obsolescentie. Elk jaar raken honderdduizenden componenten verouderd: volgens de interne databases van Z2Data werden in 2025 alleen al meer dan 600.000 elektronische componenten stopgezet door hun fabrikant. Hoewel dat een van de hoogste aantallen was in de jaren 2020, raakt nu jaarlijks consequent een half miljoen of meer componenten verouderd.
Hoewel einde levensduur (EOL) de hoogste prioriteit is voor professionals die zich bezighouden met resilience en lifecyclemanagement, zijn er enkele andere cruciale stadia waarin een elektronische component kan belanden voordat de fabrikant deze uitfaseert. En als deze professionals hun stuklijsten (BOM’s) op orde willen houden en zonder kostbare onderbrekingen willen blijven sourcen, moeten zij al deze stadia goed begrijpen.
Wat zijn de levenscyclusstadia van een elektronisch component?
Hoewel er zich op elk moment letterlijk honderden miljoenen elektronische componenten op de wereldmarkt bevinden, houden zij zich vrijwel allemaal aan dezelfde levenscyclus. Deze vijf fasen werden voor het eerst in de jaren ‘50 voorgesteld door Booz Allen Hamilton als een raamwerk om het traject van commerciële producten te begrijpen.
Introductie en groei
In de eerste fase, introductie, is een component of product door de ontwerp-, ontwikkel- en prototypefase gegaan. Na de definitieve productie bij de fabrikant wordt het op de markt gebracht. In de tweede fase, groei, begint het component of product omzet te genereren voor het bedrijf dat het produceert. In deze fase kan de vraag naar het product explosief stijgen dankzij marketingcampagnes, recensies en toenemende belangstelling.
Volwassenheid
In de derde fase, volwassenheid, heeft het product een stevige klantenbasis opgebouwd en realiseert het bedrijf een stabiele inkomstenstroom. Minstens zo belangrijk: het product vindt zijn passende positie in de bredere economie en probeert het grootste mogelijk marktaandeel te bemachtigen. De volwassenheidsfase geldt als de bloeiperiode van de productlevenscyclus, met een piek in bruikbaarheid, klantenbestand en verkoop.
Verzadiging
Op volwassenheid volgt de vierde fase: verzadiging. In deze fase bereikt een product als het ware zijn plafond door het grootste aantal klanten aan te trekken en daarmee de maximale omzet voor de fabrikant te behalen. Een duidelijk signaal dat een product de verzadigingsfase bereikt heeft, is wanneer de omzet na jaren van groei afvlakt. Tenzij er onverwacht nog een nieuwe markt is, wijst dit erop dat de omzet is gepiekt en zal blijven stagneren of afnemen richting achteruitgang.
Achteruitgang
Uiteindelijk volgt de vijfde en laatste fase: achteruitgang. In deze fase beginnen de verkopen van het product terug te lopen. De laatste fase kan ingezet worden door externe factoren zoals nieuwe technologieën, concurrenten die het product overtreffen of een culturele verschuiving in de perceptie van het product. Wat de oorzaak ook is, de neergang is doorgaans onomkeerbaar en producten in deze fase zullen uiteindelijk in veroudering terechtkomen.
Wat is EOL?
EOL staat voor "end-of-life". Zoals de naam duidelijk aangeeft, is EOL synoniem met veroudering en betekent het dat de fabrikant een component permanent heeft stopgezet of in het proces daarvan zit. In veel gevallen sturen fabrikanten "EOL-meldingen" of product discontinuance notifications (PDN’s) naar klanten voorafgaand aan de daadwerkelijke veroudering. Deze kennisgevingen geven original equipment manufacturers (OEM’s) en andere bedrijven de mogelijkheid om tijdig afscheid te nemen van een component voordat het uit de markt verdwijnt. Klanten gebruiken PDN’s en de daarbij gecommuniceerde verouderingstermijnen om voorraad aan te leggen, geschikte alternatieve componenten te zoeken of zelfs het product te herontwerpen zodat het het stopgezette component niet langer nodig heeft.
Het is echter belangrijk te realiseren dat, hoewel EOL-meldingen en PDN’s een cruciale bron zijn voor OEM’s om obsolescentie te beheren en risico's proactief te beperken, veel fabrikanten deze meldingen niet consequent verstrekken als zij componenten uitfaseren. Volgens de database van Z2Data werd van de 620.000 componenten die in 2025 verouderden, minder dan de helft begeleid door een PCN van de fabrikant.
- 621.909: Totaal aantal componenten dat verouderd raakte in 2025
- 298.623: Manufacturing part numbers (MPN's) die verouderden en waarvoor een product change notification van de fabrikant werd uitgegeven.
- 323.286: MPN’s die verouderden en niet vergezeld gingen van een PCN van de fabrikant.
Volgens de database van Z2Data werd van de 620.000 componenten die in 2025 verouderden, minder dan de helft begeleid door een PCN van de fabrikant.
Wat is NRND?
Het acroniem NRND staat voor “not recommended for new design”. Wanneer een fabrikant een component als NRND bestempelt, is dat doorgaans een teken dat de verkoop van het component afneemt en dat men overweegt het op korte termijn stop te zetten. Soms is NRND specifieker: het betekent dat de fabrikant de toegezegde leveringsgaranties voor bestaande klanten blijft nakomen, maar het component niet langer zal blijven produceren na afloop van die termijn.
Voor professionals in obsolescentiebeheer is NRND normaal gesproken het eerste signaal dat een component richting EOL beweegt. Teams die verantwoordelijk zijn voor component- en BOM-resilience gebruiken de NRND-melding vaak om direct obsolescentiemaatregelen te treffen, zoals het aanleggen van voorraad of het identificeren van de beste alternatieve componenten. Zoals de naam al aangeeft, kunnen OEM’s het component nog steeds gebruiken in bestaande stuklijsten, maar wie toekomstige verstoringen wil voorkomen, doet er goed aan het MPN niet meer toe te passen in nieuwe ontwerpen.
Wat is LTB?
LTB staat voor “Last Time Buy”. Dit is een melding die fabrikanten naar hun klanten sturen om aan te geven dat het de laatste periode is waarin een specifiek component nog besteld kan worden. De LTB-fase volgt pas na NRND, wanneer de leverancier exact weet tot wanneer het component beschikbaar blijft. Veel bedrijven maken van de last time buy gebruik om extra voorraad in te slaan van een belangrijk component dat bijna niet meer leverbaar is. Dit is uiteraard geen permanente oplossing, maar biedt OEM’s wel tijd om de stuklijst te herzien met alternatieve componenten, redesigns en andere strategieën.
Wat is allocatie?
In tegenstelling tot de andere statussen in dit artikel, is allocatie geen teken dat een onderdeel richting veroudering gaat — vaak wijst het juist op het tegenovergestelde. Allocatie betekent dat de vraag naar een specifiek component het aanbod overstijgt en de fabrikant bijzondere maatregelen moet nemen om deze mismatch te corrigeren. Die maatregelen zijn onder andere:
- Beperken hoeveel klanten maximaal per order kunnen afnemen.
- Bestellingen slechts gedeeltelijk uitleveren.
- Fors hogere prijzen hanteren om vraag en aanbod meer in balans te brengen.
- Levertijden verlengen.
In deze fase kunnen fabrikanten vaak slechts een specifiek percentage van een klantorder toewijzen. Op deze manier werkt de leverancier aan een zo eerlijk mogelijke verdeling van de beschikbare voorraad over het klantenbestand.
Beheer componentlevenscycli en NRND met market intelligence
We bevinden ons midden in een historische supercyclus voor geheugenchips, waarin de vraag naar geheugenproducten veel sneller stijgt dan het aanbod. Als gevolg hiervan zijn de prijzen voor geheugenproducten al twaalf maanden aan het stijgen, fluctueren voorraden en levertijden onvoorspelbaar en belandt een groeiend aantal componenten in allocatie. Om dit turbulente elektronische componentenlandschap goed te doorlopen, hebben bedrijven market intelligence en realtime inzicht nodig.
We bevinden ons midden in een historische supercyclus voor geheugenchips, waarin de vraag naar geheugenproducten veel sneller stijgt dan het aanbod.
De elektronische supply chain-oplossing Z2Data helpt OEM’s en andere bedrijven het onvoorspelbare sourcinglandschap te beheren met een combinatie van concrete inzichten en voordelen:
- Obsolescentie beperken: Z2Data beschikt over een uitgebreid pakket aan functionaliteit waarmee organisaties imminent risico op veroudering/obsolescentie van componenten vermijden, én de juiste marktinformatie om adequaat te reageren zodra een beëindiging wordt aangekondigd. Dit omvat een grote database van meer dan één miljard componenten, actuele informatie over iedere levenscyclusstatus en een veelzijdige cross-reference-tool met geavanceerde filtermogelijkheden.
- Realtime market intelligence: In een oververhitte halfgeleideromgeving zoals de huidige lopen OEM’s en andere bedrijven een groot risico teveel te betalen voor componenten. Dankzij Z2Data’s toonaangevende database van elektronische componenten kunnen professionals prijzen, levertijden, voorraad en andere belangrijke factoren vergelijken, zodat zij beter geïnformeerde en kostenefficiënte sourcingbeslissingen nemen.
- Inzicht in landafhankelijkheden: Bedrijven die afhankelijk zijn van één land van herkomst voor een substantieel deel van hun componenten, zijn kwetsbaar voor alles van handelsheffingen tot exportbeperkingen en nieuwe wetgeving (bijvoorbeeld auto-onderdelen die in China met dwangarbeid zijn geproduceerd). Z2Data biedt gedetailleerde informatie over land van herkomst (COO), land van verspreiding (COD) en land van assemblage (COA), zodat bedrijven afhankelijkheden kunnen identificeren, ondersteund door de database en cross-reference-zoekfuncties waarmee zij hun supply chain kunnen diversifiëren.
Voor meer informatie over de market intelligence van Z2Data kunt u een gratis trial aanvragen met een van onze productspecialisten.