Điểm nổi bật của bài viết:
- Chiến lược hiệu quả nhất để giảm thiểu khả năng gián đoạn từ các nhà cung cấp tầng dưới ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng phía sau là đạt được khả năng hiển thị thực chất đối với nhà cung cấp tầng 2.
- Bước đầu tiên để đạt được khả năng hiển thị nhà cung cấp tầng 2 là xác định chính xác những nhà cung cấp này là ai. Hãy bắt đầu bằng cách yêu cầu các nhà cung cấp tầng 1 quan trọng nhất tiết lộ các nhà cung cấp chính của họ, bao gồm doanh nghiệp cung cấp nguyên liệu thô, linh kiện trọng yếu hoặc dịch vụ thiết yếu.
- Một trong những công cụ trực tiếp nhưng ít được tận dụng để đạt được khả năng hiển thị nhà cung cấp tầng 2 là hợp đồng kinh doanh. Cách tiếp cận này chuyển minh bạch tầng dưới từ hành động phản ứng sang chủ động, giúp OEM có khả năng hiển thị sớm hơn để ra quyết định khi rủi ro trở thành gián đoạn thực tế.
Phần lớn doanh nghiệp cảm thấy khá tự tin về các nhà cung cấp trực tiếp, hay còn gọi là nhà cung cấp tầng 1. Họ có khả năng hiển thị vào nhà máy của đối tác, thường xuyên thực hiện bảng điểm đánh giá, và liên tục làm việc với nhà cung cấp này. Nhưng khi hỏi về mối quan hệ với nhà cung cấp tầng 2 — những nhà cung cấp cho các đối tác của họ — doanh nghiệp sẽ có câu trả lời rất khác. Mặc dù tổ chức có thể dành nhiều nguồn lực để duy trì quan hệ vững chắc với các nhà sản xuất trực tiếp, nhưng những nỗ lực đó lại giảm mạnh khi xét đến nhà cung cấp tầng 2 và hơn thế nữa.
Khoảng cách này là một trong những điểm dễ bị tổn thương nhất trong quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM) ngày nay. Khi một nhà cung cấp tầng 2 thất bại, gặp phải rủi ro địa chính trị, hoặc bị phát hiện vi phạm các tiêu chuẩn ESG, tác động sẽ lan truyền rất nhanh tới phía sau chuỗi, buộc OEM và các bên liên quan phải đối mặt với những sai lầm chiến lược của nhà cung cấp. Khi nhà cung cấp trực tiếp thông báo cho OEM về vấn đề đang xuất hiện, thường là đã quá muộn để phản ứng hiệu quả.
Chiến lược hiệu quả nhất để giảm thiểu nguy cơ xảy ra những tình huống như vậy và dẫn đến gián đoạn chuỗi cung ứng? Đó là đạt được khả năng hiển thị thực chất đối với nhà cung cấp tầng 2.
Dưới đây là năm bước thiết yếu nhất giúp doanh nghiệp đạt mục tiêu này.
Bước 1: Lập bản đồ nhà cung cấp tầng 2 trước khi giám sát
Doanh nghiệp không thể quản lý những gì chưa lập bản đồ. Bước đầu tiên để có khả năng hiển thị nhà cung cấp tầng 2 là xác định chính xác những nhà cung cấp này là ai. Nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng thực tế nhiều doanh nghiệp chưa từng chính thức yêu cầu đối tác tầng 1 cung cấp dữ liệu nhà cung cấp tầng dưới.
Hãy bắt đầu bằng cách yêu cầu các nhà cung cấp tầng 1 quan trọng nhất tiết lộ nhà cung cấp chính của họ, bao gồm doanh nghiệp cung cấp nguyên liệu thô, linh kiện trọng yếu hoặc dịch vụ thiết yếu trực tiếp tham gia vào sản phẩm do nhà sản xuất tầng 1 cung cấp cho doanh nghiệp của bạn. Không phải mọi mối quan hệ cung ứng đều cần tiết lộ đầy đủ ở mức này, vì vậy hãy ưu tiên theo tiêu chí như tập trung chi tiêu, rủi ro nguồn cung độc quyền, và mức độ quan trọng của vật tư hoặc dịch vụ liên quan.
Sử dụng mẫu thu thập dữ liệu có cấu trúc để thông tin nhận được nhất quán và dễ sử dụng. Các trường dữ liệu cần có như tên nhà cung cấp, địa điểm, loại hàng hóa/dịch vụ và tỷ trọng chi tiêu ước tính. Khi đã có dữ liệu, hãy sử dụng chúng để lập bản đồ hoặc sơ đồ chuỗi cung ứng của doanh nghiệp. Ngay cả một sơ đồ mạng cơ bản cũng có thể cho thấy rất nhiều rủi ro quan trọng, bao gồm tập trung địa lý, phụ thuộc nguồn cung duy nhất và các cụm cơ sở sản xuất có thể khiến chuỗi cung ứng dễ bị tổn thương trước một số thiên tai cụ thể.
Không phải mọi mối quan hệ cung ứng đều cần tiết lộ đầy đủ ở mức này, vì vậy hãy ưu tiên theo tiêu chí như tập trung chi tiêu, rủi ro nguồn cung độc quyền, và mức độ quan trọng của vật tư hoặc dịch vụ liên quan.
Bước 2: Phân loại mức độ phơi nhiễm rủi ro tầng dưới
Không phải tất cả nhà cung cấp tầng 2 đều mang cùng một mức rủi ro. Một đối tác hậu cần khu vực khác rất nhiều so với nhà chế biến khoáng sản hiếm là nguồn duy nhất cho sản phẩm của doanh nghiệp. Sau khi lập bản đồ chuỗi cung ứng, doanh nghiệp cần có phương pháp nhất quán để phân loại rủi ro tầng dưới theo loại và mức độ nghiêm trọng.
Các yếu tố rủi ro phổ biến cần đánh giá ở tầng 2 bao gồm:
- Tập trung địa lý: Liệu một nhà sản xuất chủ chốt phụ thuộc nhiều vào một khu vực có bất ổn chính trị, thiên tai hay biến động chính sách không?
- Sức khỏe tài chính: Có dấu hiệu căng thẳng tài chính nào có thể làm gián đoạn nguồn cung hay không?
- Tuân thủ và phơi nhiễm ESG: Đối tác tầng dưới có đáp ứng tiêu chuẩn môi trường, lao động, quản trị của doanh nghiệp hay việc hợp tác này có thể mang lại rủi ro pháp lý, ảnh hưởng đến danh tiếng và trạng thái tuân thủ không?
- Phụ thuộc nguồn cung duy nhất: Nếu một nhà cung cấp tầng 2 biến mất vào ngày mai, doanh nghiệp có thể duy trì sản xuất bằng cách tìm nguồn thay thế hoặc đa dạng hóa nhà cung cấp không?
Một khung tính điểm phân tầng sẽ giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực hiệu quả, hướng đến các khu vực có rủi ro tầng dưới cao nhất thay vì áp dụng cùng một mức độ kiểm soát cho tất cả nhà sản xuất trong chuỗi cung ứng.
Bước 3: Đưa yêu cầu minh bạch tầng dưới vào hợp đồng
Một trong những công cụ trực tiếp nhưng ít được khai thác để đạt khả năng hiển thị nhà cung cấp tầng 2 là hợp đồng doanh nghiệp. Nếu hợp đồng với nhà cung cấp tầng 1 không bao gồm các yêu cầu về tiết lộ nhà cung cấp tầng dưới, chia sẻ dữ liệu, hay thông báo thay đổi quan trọng, doanh nghiệp hoàn toàn dựa vào thiện chí thay vì ràng buộc pháp lý để nhận thông tin cần thiết.
Hợp đồng cập nhật nên có điều khoản buộc đối tác tầng 1 thực hiện nghĩa vụ sau:
- Tiết lộ nhà cung cấp tầng dưới trọng yếu khi được yêu cầu hoặc định kỳ.
- Thông báo cho khách hàng trong khung thời gian xác định nếu nhà cung cấp tầng 2 quan trọng gặp thất bại hoặc gián đoạn lớn.
- Chuyển tiếp quy tắc ứng xử nhà cung cấp và yêu cầu tuân thủ của doanh nghiệp xuống các nhà cung cấp của họ (tầng 2 trở xuống).
- Chấp thuận bị đánh giá định kỳ về thực tiễn quản lý chuỗi cung ứng.
Cách tiếp cận này chuyển minh bạch tầng dưới từ hành động phản ứng sang chủ động, giúp OEM có được khả năng hiển thị và nhận thức để ra quyết định sớm hơn khi rủi ro trở thành gián đoạn thực tế. Bên cạnh đó, điều này còn giúp thiết lập văn hóa trách nhiệm: nếu đối tác tầng 1 không tiết lộ thay đổi quan trọng trong danh sách nhà cung cấp và dẫn tới gián đoạn do thiếu minh bạch, doanh nghiệp được bảo vệ bởi điều khoản hợp đồng.
Bước 4: Ứng dụng công nghệ để nhận diện rủi ro tầng dưới
Giám sát thủ công chuỗi cung ứng nhiều tầng không thể mở rộng hay đảm bảo độ tin cậy. May mắn thay, các nền tảng SCRM đã phát triển mạnh mẽ trong nửa thập kỷ qua và hiện cung cấp tính năng chuyên biệt hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi liên tục mạng lưới nhà cung cấp mở rộng.
Các công cụ SCRM hiện đại có thể rà soát nguồn tin tức, dữ liệu tài chính, chỉ số rủi ro địa chính trị, sự kiện thời tiết và nhiều tín hiệu chuỗi cung ứng khác để phát hiện cảnh báo liên quan ở tầng 2 trở xuống. Một số nền tảng ứng dụng AI để kết nối dữ liệu giữa nguyên liệu được tìm nguồn ở một quốc gia và thành phẩm nhập chuỗi cung ứng ở quốc gia khác, mang lại mức độ hiển thị giá trị giúp phân tích các vấn đề phức tạp chỉ xuất hiện ở các tầng sâu hơn.
May mắn thay, các nền tảng SCRM đã phát triển mạnh mẽ trong nửa thập kỷ qua và hiện cung cấp tính năng chuyên biệt hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi liên tục mạng lưới nhà cung cấp mở rộng.
Khi đánh giá công nghệ hỗ trợ hiển thị tầng dưới, hãy ưu tiên nền tảng có các tính năng sau:
- Khả năng hiển thị và lập bản đồ nhà cung cấp tầng 2
- Cảnh báo cấu hình theo hạng mục rủi ro và khu vực địa lý
- Đánh giá rủi ro nhà cung cấp
- Tính điểm rủi ro ESG và tuân thủ
- Tích hợp với hệ thống thu mua và ERP hiện có của doanh nghiệp
Dĩ nhiên công nghệ không thay thế được phán đoán của con người. Tuy nhiên, công nghệ giúp hỗ trợ tối ưu, đồng thời rút ngắn thời gian từ lúc rủi ro xuất hiện đến khi đội ngũ có thể hành động để giảm thiểu.
Bước 5: Thiết lập quy trình cải tiến liên tục
Khả năng hiển thị nhà cung cấp tầng 2 không phải dự án một lần có điểm kết thúc. Trước bối cảnh chuỗi cung ứng thay đổi qua từng năm, việc hiểu rõ mạng lưới sản xuất là trách nhiệm liên tục đòi hỏi dành thời gian và phân tích. Dù kỹ lưỡng đến đâu, bài tập lập bản đồ hoàn thành mười tám tháng trước có thể không còn đúng với thực tế hiện tại.
Những doanh nghiệp nhận thức được điều này cần xây dựng quy trình định kỳ cập nhật dữ liệu nhà cung cấp tầng dưới. Đánh giá hàng quý với nhà cung cấp tầng 1 trọng yếu, yêu cầu xác nhận tiết lộ mới về nhà cung cấp tầng 2 hàng năm và giám sát liên tục bằng công cụ chuỗi cung ứng có thể kết hợp để tạo ra cái nhìn toàn diện, chính xác về mạng lưới mở rộng.
Xây dựng tri thức tổ chức cũng quan trọng không kém. Khi xảy ra gián đoạn, doanh nghiệp nên tiến hành đánh giá sau sự cố, tập trung vào động lực chuỗi cung ứng tầng dưới. Có dấu hiệu cảnh báo sớm nào không? Những dấu hiệu ấy có thể nhận thấy qua công cụ giám sát hiện tại không? Yếu tố nào sẽ giúp việc xử lý và giảm thiểu khủng hoảng thuận lợi hơn? Kết quả đánh giá cần được đưa thẳng vào chương trình quản lý rủi ro của tổ chức, củng cố ưu tiên rủi ro, yêu cầu hợp đồng và hỗ trợ công nghệ.
Công cụ SCRM Z2 hỗ trợ khả năng hiển thị toàn diện tầng dưới
Các sự kiện vài năm trở lại đây đã chỉ ra một điều không thể phủ nhận: gián đoạn chuỗi cung ứng không phải lúc nào cũng xuất phát từ các nhà cung cấp trực tiếp. Thực tế, phần lớn gián đoạn khởi phát ở tầng 2, tầng 3 và xa hơn, những nơi nhiều OEM thiếu hoặc hoàn toàn không có khả năng hiển thị. Khi tác động lan tới doanh nghiệp, lựa chọn xử lý thường vừa hạn chế, vừa tốn kém.
Doanh nghiệp đầu tư vào khả năng hiển thị chuỗi cung ứng nhiều tầng luôn sẵn sàng đối phó các cú sốc bất ngờ và duy trì sản xuất liên tục. Nền tảng SCRM Z2 cung cấp cho doanh nghiệp trong lĩnh vực ô tô, sản xuất bán dẫn, hàng không vũ trụ và quốc phòng, công nghệ y tế khả năng lập bản đồ chuỗi cung ứng toàn diện, cung cấp thông tin về:
- Nhà cung cấp trực tiếp và tầng dưới
- Fabs (nhà máy bán dẫn)
- Cơ sở EMS (dịch vụ sản xuất điện tử)
- Nhà máy lắp ráp
- Các điểm sản xuất bổ sung
Bên cạnh đó, Z2 cung cấp cho khách hàng sub-tier intelligence (thông tin tầng dưới) từ bộ dữ liệu độc quyền dựa trên công nghệ phân tích hàng triệu điểm dữ liệu để xác định các mối quan hệ được xác thực giữa linh kiện, nhà cung cấp và các thực thể tầng dưới. Dữ liệu mối quan hệ chuỗi cung ứng này cho phép doanh nghiệp mở rộng khả năng hiển thị ngay tức thì, mang lại thông tin và phân tích nhanh chóng và có thể mở rộng nhờ chiến dịch nhà cung cấp của Z2, với đội ngũ chuyên gia trực tiếp tiếp cận và thu thập thêm dữ liệu quan hệ. Mọi phản hồi từ nhà cung cấp đều được xác minh với hệ thống dữ liệu của Z2.
Để tìm hiểu thêm về cách Z2 có thể hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng khả năng hiển thị tầng 2, hãy đăng ký dùng thử miễn phí với chuyên gia sản phẩm của chúng tôi.