:quality(85))
Điểm nổi bật của bài viết:
- Giữa một chương trình thẩm định mới được công nhận, một nền tảng minh bạch đang phát triển và việc rà soát lại chính quy định, các doanh nghiệp tìm nguồn cung ứng hoặc sử dụng 3TG trong sản phẩm của mình nên cân nhắc xem lại cách quản lý tuân thủ khoáng sản xung đột.
- Diễn biến mới nhất về tuân thủ 3TG tại EU là Ủy ban châu Âu đã công nhận Quy trình đảm bảo khoáng sản có trách nhiệm (Responsible Minerals Assurance Process, gọi tắt là RMAP) do Responsible Minerals Initiative xây dựng.
- Bên cạnh việc công nhận RMAP, Ủy ban đã ra mắt Hệ thống thông tin khoáng sản có trách nhiệm (Responsible Minerals Information System, gọi tắt là ReMIS), một nền tảng tự nguyện để doanh nghiệp đăng ký chính sách thẩm định của mình và các hoạt động tìm nguồn cung ứng có trách nhiệm rộng hơn.
Kể từ khi Quy định về khoáng sản xung đột của EU (EU Regulation 2017/821) có hiệu lực đầy đủ vào năm 2021, các doanh nghiệp nhập khẩu thiếc, tantali, vonfram và vàng đã tuân theo một khung thẩm định khá ổn định. Tuy nhiên, sự ổn định đó hiện đang thay đổi. Giữa một chương trình thẩm định mới được công nhận, nền tảng minh bạch đang phát triển và việc rà soát lại quy định, các doanh nghiệp tìm nguồn cung ứng hoặc sử dụng 3TG trong sản phẩm nên cân nhắc đánh giá lại cách quản lý tuân thủ khoáng sản xung đột.
Hơn nữa, những thay đổi này không phải sắp diễn ra trong một hoặc hai năm tới mà đang diễn ra ngay lúc này, tác động đến bộ phận tuân thủ và thu mua cùng loại tài liệu họ cần thu thập. Mọi sự thay đổi trong cách tiếp cận quản lý khoáng sản xung đột của EU cuối cùng đều hiện diện dưới một hình thức nào đó — một bảng câu hỏi nhà cung cấp mới, một yêu cầu bổ sung tài liệu, một tiêu chí kích hoạt kiểm toán mới.
Sau đây là những thay đổi thực sự đã diễn ra và ý nghĩa của chúng đối với doanh nghiệp trong việc tiếp cận tuân thủ 3TG trong thời gian tới.
Tại sao tuân thủ 3TG đang được chú ý nhiều hơn hiện nay
Thiếc, tantali, vonfram và vàng — còn gọi là khoáng sản "3TG" — được dùng trong thành phần của mọi thứ từ thiết bị điện tử tiêu dùng đến ô tô và thiết bị y tế.
Tantali giúp hoạt động các tụ điện trong smartphone và laptop. Vonfram xuất hiện trong ngành dụng cụ và máy móc hạng nặng. Vàng đảm nhận vai trò dẫn điện trong các đầu nối và linh kiện. Tuy có tính đa dụng và quan trọng trong công nghiệp, những khoáng sản 3TG rất khó truy xuất nguồn gốc. Chúng di chuyển qua chuỗi cung ứng đa lớp, dài và phức tạp trước khi đến sản phẩm hoàn thiện, gây thách thức thực sự cho nhà sản xuất trong việc xác định xuất xứ — và liệu nguồn gốc đó có xuất phát từ khu vực xung đột hoặc rủi ro cao (conflict-affected and high-risk area, gọi tắt là CAHRA) hay không.
Tuy nhiên, EU yêu cầu các nhà sản xuất và nhập khẩu thực hiện thẩm định này và loại bỏ các khu vực CAHRA khỏi chuỗi cung ứng của họ. Khác với khuôn khổ Dodd-Frank của Mỹ, vốn trước đây tập trung vào Cộng hòa Dân chủ Congo và các nước lân cận ở châu Phi, cách tiếp cận của EU áp dụng đối với các vùng xung đột trên toàn cầu. Phạm vi mở rộng này là một trong những lý do chính khiến tuân thủ 3TG ngày càng trở nên phức tạp đối với các nhà sản xuất toàn cầu.
RMAP thay đổi bức tranh thẩm định
Diễn biến rõ nét gần đây nhất về tuân thủ 3TG tại EU là việc Ủy ban châu Âu công nhận Quy trình đảm bảo khoáng sản có trách nhiệm (RMAP), do Responsible Minerals Initiative xây dựng. Trên thực tế, điều này có nghĩa là các nhà nhập khẩu EU giờ đây có thể dựa vào các nhà luyện kim, tinh luyện tuân thủ RMAP như một phương pháp hợp lệ để chứng minh tuân thủ 3TG, thay vì phải xây dựng từ đầu một chuỗi kiểm toán tương đương cho mọi nguồn cung ứng. Điều này giảm đáng kể gánh nặng hành chính cho các doanh nghiệp hợp tác với nhà cung cấp tham gia RMAP.
Tuy nhiên, sự công nhận này không phải là một con đường tắt hoàn toàn trong thẩm định. Ủy ban EU đã nhấn mạnh rằng dựa vào chương trình được công nhận như RMAP không loại bỏ nhiệm vụ duy trì hệ thống quản lý nội bộ, tài liệu nhà cung cấp, đánh giá rủi ro và hồ sơ kiểm toán của riêng nhà nhập khẩu. Dù các chương trình được công nhận có hỗ trợ và tăng cường tuân thủ 3TG, chúng không thay thế hoàn toàn trách nhiệm. Doanh nghiệp vẫn cần xác định rõ nhà luyện kim và tinh luyện nào trong chuỗi cung ứng của mình được bao phủ, đảm bảo dữ liệu truy xuất luôn cập nhật và sẵn sàng cung cấp quy trình thẩm định nội bộ khi được yêu cầu.
EU thúc đẩy minh bạch chuỗi cung ứng
Bên cạnh việc công nhận RMAP, Ủy ban châu Âu đã triển khai Hệ thống thông tin khoáng sản có trách nhiệm (ReMIS) — một nền tảng tự nguyện để doanh nghiệp đăng ký chính sách thẩm định và nỗ lực tìm nguồn cung ứng có trách nhiệm rộng hơn. Dù không phải cơ chế báo cáo bắt buộc, ReMIS thể hiện định hướng chính sách EU: hướng đến tài liệu minh bạch, tiêu chuẩn hóa về cách doanh nghiệp quản lý tuân thủ 3TG trên toàn nền tảng nhà cung cấp.
Đặc biệt với các nhà cung cấp tầng sâu, loại nền tảng này nâng tiêu chuẩn đối với dữ liệu nhà cung cấp chất lượng. Một doanh nghiệp có khả năng sử dụng các nền tảng này để chứng minh việc tuân thủ là đơn vị có rủi ro thấp hơn nhiều so với các nhà sản xuất vẫn dựa vào bảng câu hỏi tĩnh từ nhiều năm trước — loại tài liệu rất có thể đã lạc hậu hoặc không còn giá trị.
Bản thân quy định đang được rà soát
Tính đến năm 2026, Ủy ban châu Âu đang tiến hành rà soát chính thức Quy định về khoáng sản xung đột, với việc mở gói đấu thầu vào tháng 6 để hỗ trợ quá trình này. Điều này tiếp nối chu kỳ rà soát đầu năm 2024 và diễn ra song song với việc cập nhật liên tục danh sách khu vực xung đột và rủi ro cao.
Lưu ý rằng quá trình rà soát này diễn ra ngay sau khi EU có động thái tái cân bằng các chính sách bền vững rộng hơn. Chỉ thị Omnibus I (EU 2026/470), có hiệu lực từ tháng 3/2026, đã thu hẹp đáng kể phạm vi và thời hạn của Chỉ thị về thẩm định trách nhiệm bền vững doanh nghiệp (CSDDD) và Chỉ thị báo cáo bền vững doanh nghiệp (CSRD). Mặc dù gói Omnibus không trực tiếp sửa đổi Quy định khoáng sản xung đột, nhưng đã thay đổi môi trường tuân thủ mà 3TG đang hoạt động. Khi số lượng doanh nghiệp phải tuân thủ CSDDD bắt buộc ngày càng giảm trong ngắn hạn, chính yêu cầu của Quy định về khoáng sản xung đột đang trở thành động lực chính cho thẩm định trọng yếu, thay vì chỉ là một phần trong khuôn khổ bắt buộc lớn hơn.
Cuối cùng, tất cả những thay đổi tinh tế nhưng có ý nghĩa này đối với tuân thủ 3TG tại EU phản ánh tính động của quy định. Giữa việc cập nhật danh sách CAHRA, công nhận các chương trình và quá trình rà soát chủ động năm 2026, tiêu chuẩn về "tuân thủ" luôn ở trạng thái biến động.
Ý nghĩa đối với chương trình chuỗi cung ứng của doanh nghiệp bạn
Không thay đổi nào trong số này loại bỏ nghĩa vụ cốt lõi liên quan đến tuân thủ 3TG tại EU. Thay vào đó, chúng chỉ sắp xếp lại các nghĩa vụ, buộc doanh nghiệp phải đảm bảo chương trình tuân thủ luôn cập nhật. Cụ thể, điều này đồng nghĩa với:
- Đánh giá lại tài liệu nhà cung cấp
Nếu các nhà luyện kim, tinh luyện của bạn đang tuân thủ RMAP, hãy xác nhận trạng thái đó luôn cập nhật và có tài liệu minh chứng. - Theo dõi danh sách CAHRA
Danh sách khu vực xung đột và rủi ro cao của EU liên tục thay đổi. Một nhà cung cấp hoặc khu vực nằm ngoài phạm vi năm ngoái rất có thể đã nằm trong diện kiểm soát năm nay. - Các chương trình không phải là "vé tuân thủ"
RMAP và những chương trình tương tự có thể hỗ trợ thẩm định của doanh nghiệp bạn. Tuy nhiên, chúng không thể hoàn toàn thay thế chuỗi kiểm toán nội bộ cần thiết. - Dự đoán nhiều hơn các yêu cầu minh bạch
Khi Hệ thống thông tin khoáng sản có trách nhiệm ngày càng phổ biến, khách hàng và kiểm toán viên sẽ kỳ vọng doanh nghiệp có tài liệu cập nhật, dễ tiếp cận hơn — chứ không phải chỉ báo cáo hàng năm tĩnh.
Việc theo dõi thủ công trạng thái nhà luyện kim, tinh luyện, tác động về CAHRA và tài liệu nhà cung cấp trên toàn bộ định mức nguyên vật liệu (BOM) sẽ trở nên khó khăn nhanh chóng. Điều này càng đúng khi các yêu cầu về 3TG liên tục thay đổi, dù không có sự điều chỉnh lớn từ phía cơ quan quản lý.
Công cụ quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM) của Z2Data cung cấp cho đội thu mua và tuân thủ khả năng hiển thị đến từng linh kiện để theo dõi rủi ro tìm nguồn cung ứng 3TG, quản lý tài liệu nhà cung cấp và luôn chủ động ứng phó trước các thay đổi quy định. Nhờ các giải pháp này, doanh nghiệp có thể thực hiện thẩm định và xác định nguồn gốc khoáng sản trọng yếu nhanh chóng, đáng tin cậy hơn. Nếu doanh nghiệp của bạn đang đánh giá lại cách quản lý tuân thủ khoáng sản xung đột cho chu kỳ rà soát tiếp theo, Z2Data sẽ giúp xây dựng chương trình toàn diện, chủ động ứng phó mọi diễn biến thay đổi từ phía nhà quản lý.
Để tìm hiểu thêm về cách Z2Data có thể hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ Quy định về khoáng sản xung đột của EU, hãy dùng thử miễn phí cùng chuyên gia sản phẩm của chúng tôi.
