:quality(85))
Najważniejsze informacje z artykułu:
- Pojawienie się nowego schematu należytej staranności, rozwój platformy transparentności oraz przegląd samego rozporządzenia sprawiają, że firmy pozyskujące lub stosujące 3TG w swoich produktach powinny ponownie przeanalizować, jak zarządzają zgodnością z przepisami dotyczącymi minerałów z regionów objętych konfliktem.
- Najważniejszym ostatnim wydarzeniem dotyczącym zgodności z 3TG w UE jest uznanie przez Komisję Europejską procesu Responsible Minerals Assurance Process (RMAP), stworzonego przez Responsible Minerals Initiative.
- Wraz z uznaniem RMAP, Komisja uruchomiła Responsible Minerals Information System (ReMIS) – dobrowolną platformę, na której firmy mogą rejestrować polityki należytej staranności i szerzej rozumiane działania w zakresie odpowiedzialnego pozyskiwania surowców.
Od momentu wejścia w pełni w życie unijnego Rozporządzenia dotyczącego minerałów z regionów objętych konfliktem (Rozporządzenie UE 2017/821) w 2021 r., importerzy cyny, tantalu, wolframu i złota funkcjonowali w dość stabilnych ramach należytej staranności. Obecnie jednak ta stabilizacja ulega zmianie. Pojawienie się nowego schematu należytej staranności, rozwój platformy transparentności oraz przegląd samego rozporządzenia to sygnały, że firmy pozyskujące lub używające 3TG powinny ponownie przeanalizować, jak zarządzają zgodnością z przepisami dotyczącymi minerałów z regionów objętych konfliktem.
Co więcej, te zmiany nie nastąpią za rok czy dwa – już się dzieją, wpływając na zespoły ds. zgodności i zaopatrzenia oraz wymagane rodzaje dokumentacji. Każda zmiana w podejściu regulacyjnym UE do minerałów z regionów objętych konfliktem prędzej czy później przekłada się na praktykę – czy to przez nowy kwestionariusz dla dostawców, dodatkowy wymóg dokumentacyjny, czy nowy powód do przeprowadzenia audytu.
Poniżej przedstawiamy, co faktycznie się zmieniło i jakie ma to znaczenie dla podejścia organizacji do zgodności z 3TG na przyszłość.
Dlaczego zgodność z 3TG jest teraz w centrum uwagi
Cyna, tantal, wolfram i złoto – tzw. minerały „3TG” – są wykorzystywane w składzie produktów od elektroniki konsumenckiej, przez motoryzację, aż po urządzenia medyczne.
Tantal zasila kondensatory w smartfonach i laptopach. Wolfram występuje w narzędziach i ciężkich maszynach. Złoto zapewnia przewodność w złączach i komponentach. Pomimo znaczenia przemysłowego, minerały 3TG są bardzo trudne do prześledzenia. Przemieszczają się przez długie, złożone łańcuchy dostaw, zanim trafią do wyrobu końcowego, co rzeczywiście utrudnia producentom ustalenie, skąd pochodziły minerały — i czy nie pochodzą z regionu objętego konfliktem lub wysokiego ryzyka (CAHRA).
Jednak UE oczekuje, że producenci i importerzy wdrożą należytą staranność i wyeliminują regiony CAHRA z własnych łańcuchów dostaw. W odróżnieniu od amerykańskiego Dodd-Frank, który historycznie skupiał się na Demokratycznej Republice Konga i krajach sąsiadujących, podejście UE obejmuje regiony objęte konfliktami na całym świecie. To szersze ujęcie jest jednym z kluczowych powodów, dla których zgodność z 3TG staje się coraz bardziej złożona dla globalnych producentów.
RMAP zmienia krajobraz należytej staranności
Najbardziej konkretna zmiana ostatnich miesięcy w zakresie 3TG w UE to uznanie przez Komisję Europejską procesu Responsible Minerals Assurance Process (RMAP), stworzonego przez Responsible Minerals Initiative. W praktyce oznacza to, że importerzy w UE mogą obecnie wskazywać hutników i rafinerie zgodne z RMAP jako potwierdzoną metodę wykazania zgodności z 3TG, zamiast samodzielnie tworzyć szczegółowy szlak audytowy dla każdego źródła. To istotne odciążenie administracyjne dla firm współpracujących z dostawcami uczestniczącymi w RMAP.
Jednak uznanie RMAP nie oznacza całkowitego zwolnienia z obowiązku należytej staranności. Komisja jednoznacznie podkreśla, że opieranie się na uznanym schemacie, takim jak RMAP, nie zwalnia importera z konieczności utrzymywania własnych systemów zarządzania, dokumentacji dostawców, analiz ryzyka czy ewidencji audytów. Schematy te wspierają i często wzmacniają zgodność z 3TG, ale jej nie zastępują. Firmy nadal muszą wiedzieć, które hutnie i rafinerie w ich łańcuchu dostaw są faktycznie objęte programem, na bieżąco aktualizować to mapowanie i być gotowym do przedstawienia swojego procesu należytej staranności na żądanie.
Unijny nacisk na transparentność w łańcuchu dostaw
Obok uznania RMAP, Komisja uruchomiła Responsible Minerals Information System (ReMIS) – dobrowolną platformę, na której firmy mogą rejestrować polityki należytej staranności i szerzej rozumiane działania w zakresie odpowiedzialnego pozyskiwania surowców. Nie jest to mechanizm obowiązkowego raportowania, ale wyraźnie wskazuje kierunek polityki UE: w stronę bardziej przejrzystej i ustandaryzowanej dokumentacji zarządzania zgodnością z 3TG wśród dostawców.
Dla dostawców niższych poziomów takie rozwiązanie wyznacza nowe standardy tego, co oznacza „rzetelna” dokumentacja dostawcy. Producent, który potrafi wykorzystać takie platformy do udowodnienia zgodności, staje się partnerem znacznie niższego ryzyka niż firmy bazujące na statycznych kwestionariuszach sprzed wielu lat — dokumentacji zapewne już nieaktualnej lub wycofanej z obiegu.
Przegląd samego rozporządzenia
Na rok 2026 Komisja Europejska zaplanowała formalny przegląd Rozporządzenia dotyczącego minerałów z regionów objętych konfliktem. W czerwcu ogłoszono postępowanie przetargowe mające wesprzeć ten proces. Stanowi to kontynuację poprzedniej rundy przeglądu w 2024 roku oraz towarzyszy regularnym aktualizacjom listy regionów objętych konfliktami i wysokiego ryzyka.
Warto zauważyć, że przegląd ten wpisuje się w szerszą unijną kalibrację w obszarze zrównoważonego rozwoju. Dyrektywa Omnibus I (UE 2026/470), która weszła w życie w marcu 2026 roku, znacząco zawęziła zakres i harmonogramy dyrektywy o należytej staranności w zakresie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw (CSDDD) oraz dyrektywy o raportowaniu w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD). Choć pakiet Omnibus nie zmienia bezpośrednio Rozporządzenia dotyczącym minerałów z regionów objętych konfliktem, wpływa na szersze otoczenie regulacyjne, w jakim 3TG funkcjonuje. Ponieważ w najbliższym czasie mniej firm zostanie objętych obowiązkową należyta starannością według CSDDD, to właśnie wymogi Rozporządzenia dotyczącego minerałów są obecnie głównym motorem działań w zakresie krytycznej należytej staranności, a nie tylko elementem szerszych obowiązków prawnych.
Ostatecznie te niepozorne, ale znaczące zmiany w zakresie zgodności z 3TG w UE wskazują na dynamikę regulacji. Od aktualizacji listy CAHRA, przez uznanie schematów, po aktywny przegląd w 2026 roku — definicja zgodności jest ruchomym celem.
Co to oznacza dla Państwa programu zarządzania łańcuchem dostaw
Żadna z tych zmian nie znosi podstawowych obowiązków związanych ze zgodnością z 3TG w UE. Zmiany te raczej je przetasowują, wymuszając na organizacjach bieżącą aktualizację programów zgodności. W praktyce oznacza to:
- Ponowna ocena dokumentacji dostawców
Jeśli Państwa hutnie i rafinerie są zgodne z RMAP, proszę upewnić się, że status ten jest aktualny i odpowiednio udokumentowany. - Monitorowanie listy CAHRA
Lista regionów objętych konfliktami i wysokiego ryzyka w UE stale się zmienia. Dostawca lub region wyłączony rok temu, dziś może być już objęty regulacjami. - Schematy to nie bilety zgodności
RMAP i podobne programy wspierają działania w zakresie należytej staranności, ale nie mogą całkowicie zastąpić wewnętrznych audytów i dokumentacji. - Więcej oczekiwań dotyczących transparentności
Wraz ze wzrostem popularności Responsible Minerals Information System klienci i audytorzy będą oczekiwali aktualnej, łatwo dostępnej dokumentacji, nie tylko statycznych raportów rocznych.
Ręczne śledzenie statusu hutników i rafinerii, ekspozycji na CAHRA oraz dokumentacji dostawców w obrębie kompletnego zestawienia materiałowego (BOM) może błyskawicznie stać się zadaniem trudnym i czasochłonnym. Zjawisko to potęguje dynamika zmian w obszarze 3TG, nawet jeśli nie widać gruntownych reform regulacyjnych.
Narzędzie do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw (SCRM) Z2Data daje zespołom zakupów i ds. zgodności wgląd na poziomie komponentu w ryzyko pozyskiwania 3TG, umożliwia śledzenie dokumentacji dostawców i zapewnia przewagę nad zmianami regulacyjnymi. Dzięki tym zasobom firmy mogą skutecznie realizować wymogi należytej staranności i identyfikować pochodzenie swoich kluczowych minerałów szybciej i bardziej niezawodnie. Jeśli Państwa zespół ponownie ocenia sposób zarządzania zgodnością w zakresie minerałów z regionów objętych konfliktem przed kolejnym cyklem przeglądu, Z2Data pomoże zbudować kompleksowy program reagujący na zmiany w przepisach.
Aby dowiedzieć się więcej o tym, jak Z2Data może wesprzeć Państwa firmę w uzyskaniu zgodności z unijnym Rozporządzeniem dotyczącym minerałów z regionów objętych konfliktem, umów bezpłatne demo z naszymi ekspertami produktowymi.
